بر اساس داده های سازمان هواشناسی ال نینو (El Niño) خیلی قوی در اوت ۲۰۲۶ رخ می دهد، بگونه ای که رکوردشکنی ناهنجاری های گرمایی از سال ۱۹۷۹ تا حالا را در پی خواهد داشت. مقدار شاخص نوسان جنوبی (SOI) نیز کمترین مقدار ثبت شده برای دوره ژوئیه در کل دوره آماری است و هماهنگی کامل با رخداد نینو قوی دارد. تأثیر دوقطبی اقیانوس هند (IOD) در فاز مثبت بازدارنده بارندگی خواهد بود اما فاز غربی نوسان شبه دوسالانه (QBO) نیز بگونه ای است که شرایط را برای نفوذ سیستم های بارندگی در پاییز فراهم می آورد.
احد وظیفه – رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی- درباره ی علت نابهنجاری دما در اروپا در تابستان سالجاری به ایسنا می گوید: شاخصهای دورپیوندی که درحال توسعه است، موجب شد که مناطق حاره ای تا عرض های میانی یعنی ۶۰ درجه منفی، در گرم ترین وضعیت مشاهده شده از عصر پساصنعتی تا حالا قرار بگیرند. دریاها به شدت گرم شده اند، بگونه ای که میانگین دمای دریاها از منفی ۶۰ یعنی از ۶۰ درجه جنوبی تا ۶۰ درجه شمالی پیرامون خط استوا به حدود ۲۱ درجه سلسیوس رسیده است.
او می افزاید: حجم یخ های قطبی به شدت کاهش پیدا کرده است و در کمینه مشاهده شده تاریخی خود قرار دارند. این دو شاخص، خیلی مهم در وضعیت اقلیم زمین است علاوه بر آن تغییرات منطقه ای نیز وجود دارد. گاهی اوقات امواج گرمایی به سبب تغییرات بین فصلی و فصلی در یک منطقه بیشتر حاکم می شود که ناشی از عوامل مختلف همچون دور پیوندهایی مانند ال نینو، دورپیوند اطلس اوراسیا و یا نائو (دور پیوند اطلس شمالی) است.
بر اساس اعلام سازمان هواشناسی بارندگیها تا نیمه بهمن ماه در کشور در شرایط نرمال و فراتر از آن قرار دارد، بگونه ای که از نیمه شهریور تا نیمه مهر (سپتامبر) بارندگی در زاگرس شمالی و میانی بالاتر از نرمال و در سایر مناطق در محدوده نرمال پیشبینی می شود.
به گفته رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، در سالهای حاکمیت ال نینو در فصل سرد سال در منطقه ما بارش خوبی رخ می دهد البته عوامل دیگری بر بارندگی پاییزی موثر هستند، به ویژه در آغاز پاییز میزان و گستره پوشش برف در منطقه سیبری موجب می شود که سیستمهایی که از ایران گذر می کنند، با شرایط پرفشار مواجه شوند و بهتر عمل کنند.
بر اساس اعلام سازمان هواشناسی از نیمه مهر تا نیمه آذر (اکتبر و نوامبر) اوج بارندگی های پاییزی خواهد بود چون در بیشتر مناطق کشور به جز قسمتهایی از جنوب شرق بارندگیها فراتر از نرمال خواهد بود. افزایش بارندگی در جنوب، غرب و زاگرس خیلی بارز پیشبینی می شود.
از نیمه آذر تا نیمه بهمن (دسامبر و ژانویه) میانگین بارندگی کشور به محدوده نرمال بازمی گردد. نوار شمالی و دامنه های البرز جنوبی بازهم با احتمال بارندگی های بالاتر از نرمال همراه خواهد شد اما سهم برف از کل بارندگیها کمتر از معمول است.
در این شرایط افزایش روان آب و خطر سیلاب دور از انتظار نیست چون با عنایت به پیش بینی بارندگی های شدید پاییزی و سهم کمتر برف، افزایش حجم روان آب و دبی رودخانه ها محتمل است. در این شرایط ضروری است لایروبی مسیل ها و بازنگری برنامه های عملیاتی سدها، پایش مستمر سیستم های هشدار سیل، مدیریت یکپارچه روان آب برای تغذیه آبخوان ها در دستور کار قرار گیرد.
کشاورزان تنظیم زمان کشت غلات پاییزه در غرب برمبنای نخستین بارندگی مؤثر و جلوگیری از بیماری های قارچی در شمال و زاگرس به سبب افزایش رطوبت و آماده سازی زهکش ها در باغات را مد نظر قرار دهند.
در حالی که پیش بینی ها حکایت از بارندگی نرمال و فراتر از آنرا از نیمه شهریورماه دارد اما ناهنجاری گرمایی در آغاز پاییز دور از انتظار نیست، بگونه ای که طی مهرماه، بیشتر مناطق کشور بین ۱ تا ۲ درجه و در شرق کرمان و شمال سیستان و بلوچستان تا ۳ درجه سانتی گراد گرم تر از نرمال خواهند بود.
از اواخر پاییز و طی زمستان دمای هوا تعدیل می شود. بدین ترتیب از آذرماه به بعد، ناهنجاری مثبت دما کاهش پیدا می کند و دمای هوای غرب کشور در محدوده نرمال تا ۰.۵+ درجه و سایر مناطق بین ۰.۵ تا ۱ درجه بالاتر از نرمال خواهند بود.
با توجه به این وضعیت دمایی، سازمان هواشناسی سفارش هایی را برای کنشگران حوزه کشاورزی ارائه می دهد. بر این اساس مدیریت تنش حرارتی و زمان کشت، تامین آب و سایه برای دام در شرق کشور در دستور کر قرار گیرد.
در این شرایط کاهش مواجهه با گرما خصوصاً برای کودکان، سالمندان و زنان و خردسالان در مناطق گرمسیر همین طور آمادگی برای افزایش آلرژن های فصلی و پایش کیفیت آب شرب بعد از بارندگی های شدید برای کنترل بیماری های ناقل زی مد نظر قرار گیرد.
منبع: modelkids.ir
