بوی مهر و حساب وکتاب خانواده ها هزینه تحصیل چندفرزندی ها چقدر است؟

بوی مهر و حساب وکتاب خانواده ها هزینه تحصیل چندفرزندی ها چقدر است؟

خبرگزاری مهر – گروه جامعه:

روزهای پایانی تابستان که می رسد، بوی مهر کم کم در شهر می پیچد؛ از خرید کیف و کفش و دفتر گرفته تا آماده شدن دانش آموزان برای آغاز سال تحصیلی جدید. اما پشت این حال وهوای مهر، برای خیلی از خانواده ها یک دغدغه جدی هم وجود دارد؛ تامین هزینه هایی که هر سال با آغاز مدارس باردیگر به سبد هزینه خانوار اضافه می شود.
هزینه ها از همان خریدهای اولیه آغاز می شود؛ دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، پاک کن، تراش، جامدادی و دیگر لوازم التحریر. بررسی قیمتها در بازار نشان داده است قیمت یک دفتر ۵۰ یا ۱۰۰ برگ حدود ۲۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است و دفترهای کلاسوری و فنری هم از حدود ۴۰۰ هزار تومان تا ۷۰۰ هزار تومان قیمت دارند.
مدادرنگی هم بسته به برند و تعداد رنگ، از حدود ۱۵۰ هزار تومان تا نزدیک یک میلیون تومان قیمت دارد. در مجموع، یک سبد ساده از لوازم التحریر شامل مداد، خودکار، مدادرنگی، پاک کن، تراش، جامدادی، دفتر و دیگر اقلام مورد نیاز یک دانش آموز، می تواند حدود ۳ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان هزینه داشته باشد.
این در حالیست که هنوز هزینه هایی مانند لباس فرم، کیف و کفش، سرویس مدرسه و دیگر هزینه های آموزشی به این رقم اضافه نشده است؛ هزینه هایی که با بیشتر شدن تعداد فرزندان، برای هر فرزند باردیگر تکرار می شود.
برای خانواده ای که یک فرزند محصل دارد، پرداخت این هزینه ها یک دفعه اتفاق می افتد، اما خانواده ای با دو یا سه فرزند باید همین هزینه ها را برای هر کدام از فرزندان خود جداگانه پرداخت کند. به همین دلیل، آغاز سال تحصیلی برای خانواده های چندفرزندی می تواند به مفهوم چند برابر شدن هزینه ها باشد.

وقتی هزینه تحصیل با تعداد فرزندان چند برابر می شود

یکی از مادرانی که دو فرزند ۸ و ۱۴ ساله دارد، درباره ی هزینه های امسال مدرسه فرزندانش می گوید: «برای لباس فرم بچه ها حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ تا ۳ میلیون تومان هزینه کردم.»
اما هزینه های مدرسه فقط به خریدهای ابتدای سال محدود نمی گردد. در طول سال هم هزینه هایی مانند تغذیه، لباس و کفش، سرویس مدرسه، کلاس های آموزشی و دیگر مخارج تحصیلی به هزینه های خانواده اضافه می شود.
در واقع، وقتی تعداد فرزندان بیشتر می شود، فقط تعداد دانش آموزان یک خانواده افزایش پیدا نمی کند؛ بلکه خیلی از هزینه های آموزشی و تربیتی هم برای هر فرزند به شکل جداگانه تکرار می شود.

وقتی هزینه ها را کنار هم می گذاریم

بر اساس هزینه هایی که در این گزارش به آن اشاره شد، فقط سبد اولیه لوازم التحریر برای هر دانش آموز حدود ۳ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان هزینه دارد. اگر همین هزینه برای دو فرزند محاسبه شود، خانواده باید حدود ۶ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان برای لوازم التحریر کنار بگذارد.
لباس فرم هم برای هر فرزند حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ تا ۳ میلیون تومان هزینه دارد؛ بدین سبب برای یک خانواده دوفرزندی، فقط هزینه لباس فرم حدود ۵ تا ۶ میلیون تومان خواهد بود.
در مجموع، فقط با احتساب لوازم التحریر و لباس فرم همین دو فرزند، هزینه خانواده به حدود ۱۱ میلیون و ۷۴۰ هزار تا ۱۲ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان می رسد؛ آن هم قبل از محاسبه هزینه هایی مانند سرویس مدرسه، تغذیه، کلاس های آموزشی و دیگر مخارجی که در طول سال به خانواده اضافه می شود.
البته این ارقام در ارتباط با نمونه همین خانواده است و نمی توان آنرا میانگین هزینه همه خانواده ها دانست؛ اما همین نمونه نشان داده است که با افزایش تعداد فرزندان، هزینه آموزش هم به صورت قابل توجهی افزوده می شود.

هزینه ای که فقط به شهریور ختم نمی شود

هزینه تحصیل فرزندان یک هزینه مقطعی نیست که با خرید دفتر و لباس فرم در آغاز مهر تمام شود. خانواده ها در طول سال با هزینه های مختلفی رو به رو هستند؛ از تغذیه و سرویس مدرسه گرفته تا کلاس های آموزشی و وسایل مورد نیاز دانش آموز.
در چنین شرایطی، مسئله فقط قیمت یک دفتر یا یک دست لباس فرم نیست؛ مسئله مجموعه هزینه هایی است که خانواده برای سال ها آموزش و تربیت هر فرزند پرداخت می کند.
از جانب دیگر، در شرایطی که سیاستهای جمعیتی کشور بر افزایش فرزندآوری تاکید دارد، این سؤال مطرح می شود که هزینه های آموزش و تربیت فرزندان تا چه اندازه در حمایت های اقتصادی از خانواده ها دیده شده است و یک خانواده چندفرزندی برای تامین هزینه تحصیل فرزندانش با چه فشاری رو به رو است.
اینجاست که «بوی مهر» برای برخی خانواده ها با نگرانی از هزینه های جدید همراه می شود؛ هزینه هایی که هر سال تکرار می شوند و با افزایش تعداد فرزندان، سهم بیشتری از درآمد خانوار را به خود اختصاص می دهند.

آموزش وپرورش؛ حلقه ای که نباید از آن غافل شد

اما داستان فرزندآوری فقط به هزینه های پوشک، شیر و درمان ختم نمی گردد. چند سال بعد، پای بچه به مدرسه می رسد و هزینه های آموزش و تربیت هم به سبد خانواده اضافه می شود.
فاطمه عاطفی، جامعه شناس و معلم مدارس دولتی و غیردولتی در گزارش مدل کودک به نقل از مهر، ضمن اشاره به نقش آموزش وپرورش در سیاستهای جمعیتی اعتقاد دارد در کنار دفاع از خانواده برای فرزندآوری، باید به شرایط آموزش و تربیت فرزندان هم توجه گردد.
وی می گوید آموزش وپرورش هم در آموزش خانواده ها و والدین نقش دارد و هم محیطی است که کودک بخش مهمی از سالهای رشد خودرا در آن سپری می کند؛ بدین سبب نمی توان مسئله فرزندآوری را از شرایط اقتصادی و آموزشی خانواده ها جدا کرد.
عاطفی ضمن اشاره به افزایش مسئولیت های خانواده ها توضیح می دهد که خانواده ها گاهی از این نگران هستند که با افزایش تعداد فرزندان، نقش ها و مسئولیت های بیشتری بر دوش آنها قرار گیرد.
وی ادامه می دهد: بااینکه امروز پدران هم بالاتر از گذشته در نگهداری و تربیت فرزندان مشارکت می کنند، اما بازهم بخش قابل توجهی از مسئولیت مراقبت از کودک بر عهده مادر است و مادران شاغل علاوه بر فشار اقتصادی، با کمبود وقت و انرژی برای رسیدگی به فرزندان مواجه اند.
این جامعه شناس می گوید در گذشته تعداد بیشتری از مادران خانه دار بودند، اما امروز خیلی از مادران شاغل اند و امکان دارد قبل از فرزندان از خانه بیرون بروند و بعد از یکروز کاری خسته به خانه بازگردند.
به گفته وی، خانواده های برخوردارتر می توانند بخشی از مسئولیت های در ارتباط با نگهداری، غذا، نظافت یا آموزش فرزندان را به دیگران بسپارند، اما خانواده هایی که از نظر اقتصادی در وضعیت ضعیف تری قرار دارند، چنین امکانی ندارند.

مدرسه؛ هزینه ای که با مهر آغاز می شود اما تمام نمی شود

هزینه های مدرسه تنها به خریدهای ابتدای سال محدود نمی گردد. خانواده ها در طول سال با هزینه هایی مانند سرویس، تغذیه، کلاس های آموزشی، وسایل مورد نیاز مدرسه و برنامه های مختلف رو به رو هستند.
به گفته عاطفی، در بعضی خانواده ها حتی هزینه های در ارتباط با برنامه های مدرسه، لباس فرم و سایر موارد می تواند رقم قابل توجهی ایجاد کند؛ بخصوص زمانی که خانواده چند فرزند محصل داشته باشد.
او ضمن اشاره به هزینه لباس فرم می گوید اگر لباس فرم هر دانش آموز حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد، خانواده ای با سه فرزند باید حدود ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فقط برای لباس فرم فرزندانش هزینه کند؛ رقمی که برای یک خانواده کارگری یا حقوق بگیر می تواند قابل توجه باشد. علاوه بر آن، لوازم التحریر، کتاب های کمک آموزشی، تغذیه و رفت وآمد هم به این هزینه ها اضافه می شود.

وقتی هزینه آموزش فقط به دفتر و مداد محدود نیست

هزینه های آموزش تنها به خریدهای ابتدای سال محدود نمی گردد. خانواده در طول سال با هزینه هایی مانند سرویس، تغذیه، کلاس های آموزشی، وسایل مورد نیاز مدرسه و برنامه های مختلف رو به رو است.
به گفته عاطفی، حتی تغذیه روزانه دانش آموزان هم می تواند به یکی از هزینه های ثابت خانواده تبدیل گردد. اگر برای هر کودک روزانه حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان برای خوراکی درنظر گرفته شود، هزینه سه فرزند در طول یک ماه تحصیلی می تواند رقم قابل توجهی باشد؛ بخصوص اگر هزینه رفت وآمد هم به آن اضافه شود.
او همین طور به هزینه های جدیدتر آموزش مانند احتیاج به موبایل، تبلت یا کامپیوتر برای کلاس ها و کارهای آموزشی اشاره می کند؛ هزینه ای که در خانواده های چندفرزندی امکان دارد به تهیه چند وسیله برای چند کودک منجر شود.
از سوی دیگر، فشار اقتصادی تنها متوجه خانواده ها نیست و معلمان هم بخشی از همین شرایط را تجربه می کنند. عاطفی اعتقاد دارد وقتی یک معلم خود با مشکلات اقتصادی و هزینه های زندگی رو به رو است، نمی توان بدون توجه به این شرایط، انتظار داشت همه مسئولیت های تربیتی و آموزشی را به تنهایی بر عهده بگیرد.
در این میان، یک مثلث شکل می گیرد؛ مادر، معلم و کودک؛ سه ضلع مهمی که هر کدام با بخشی از فشارهای اقتصادی و اجتماعی مواجه اند.
برای همین، وقتی از خانواده های چندفرزندی صحبت می نماییم، باید به ابعاد دیگر این مسئله هم دقت نماییم. فرزندآوری تنها یک تصمیم برای افزایش تعداد فرزندان نیست؛ تصمیمی است که ده ها مسئولیت به همراه دارد و نیازمند حمایت های موردنیاز برای رشد، آموزش و تربیت فرزندان است.
تمامی این هزینه ها در حالیست که شهریه مدارس در این محاسبات لحاظ نشده است؛ هزینه ای که خود داستانی جدا دارد و می تواند بار مالی تحصیل را برای خانواده ها سنگین تر کند.

بررسی قیمت ها در بازار نشان داده است قیمت یک دفتر ۵۰ یا ۱۰۰ برگ حدود ۲۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است و دفترهای کلاسوری و فنری هم از حدود ۴۰۰ هزار تومان تا ۷۰۰ هزار تومان قیمت دارند. مدادرنگی هم بسته به برند و تعداد رنگ، از حدود ۱۵۰ هزار تومان تا نزدیک یک میلیون تومان قیمت دارد. چند سال بعد، پای بچه به مدرسه می رسد و هزینه های آموزش و تربیت هم به سبد خانواده اضافه می شود. فاطمه عاطفی، جامعه شناس و معلم مدارس دولتی و غیردولتی در گزارش مدل کودک به نقل از مهر، ضمن اشاره به نقش آموزش و پرورش در سیاست های جمعیتی اعتقاد دارد در کنار دفاع از خانواده برای فرزندآوری، باید به شرایط آموزش و تربیت فرزندان هم توجه گردد. وی می گوید آموزش و پرورش هم در آموزش خانواده ها و والدین نقش دارد و هم محیطی است که کودک بخش مهمی از سال های رشد خودرا در آن سپری می کند؛ به این دلیل نمی توان مساله فرزندآوری را از شرایط اقتصادی و آموزشی خانواده ها جدا کرد. عاطفی ضمن اشاره به افزایش مسئولیت های خانواده ها توضیح می دهد که خانواده ها گاهی از این نگران هستند که با افزایش تعداد فرزندان، نقش ها و مسئولیت های بیشتری بر دوش آنها قرار گیرد. وی ادامه می دهد: بااینکه امروز پدران هم بالاتر از گذشته در نگهداری و تربیت فرزندان مشارکت می کنند، اما بازهم بخش قابل توجهی از مسئولیت مراقبت از کودک بر عهده مادر است و مادران شاغل علاوه بر فشار اقتصادی، با کمبود وقت و انرژی برای رسیدگی به فرزندان مواجه اند. این جامعه شناس می گوید در گذشته تعداد بیشتری از مادران خانه دار بودند، اما امروز بسیاری از مادران شاغل اند و امکان دارد پیش از فرزندان از خانه خارج شوند و پس از یک روز کاری خسته به خانه بازگردند. به گفته ی ایشان، خانواده های برخوردارتر می توانند بخشی از مسئولیت های در ارتباط با نگهداری، غذا، نظافت یا آموزش فرزندان را به دیگران بسپارند، اما خانواده هایی که از نظر اقتصادی در وضعیت ضعیف تری قرار دارند، چنین امکانی ندارند. اگر برای هر کودک روزانه حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان برای خوراکی در نظر گرفته شود، هزینه سه فرزند در طول یک ماه تحصیلی می تواند رقم قابل توجهی باشد؛ بویژه اگر هزینه رفت وآمد هم به آن اضافه شود. او همچنین به هزینه های جدیدتر آموزش مانند احتیاج به موبایل، تبلت یا کامپیوتر برای کلاس ها و کارهای آموزشی اشاره می کند؛ هزینه ای که در خانواده های چندفرزندی امکان دارد به تهیه چند وسیله برای چند کودک منجر شود. از طرفی، فشار اقتصادی تنها متوجه خانواده ها نیست و معلمان هم بخشی از همین شرایط را تجربه می کنند.