به گزارش مدل کودک، شست وشوی ظرف ها کار ساده ای به نظر می آید، اما دمای آب می تواند تفاوت زیادی در تمیزی، بهداشت و صرفه جویی انرژی ایجاد نماید.
شست وشوی ظرف ها یکی از ساده ترین اما حیاتی ترین بخش های بهداشت منزل است. ظروف آلوده می توانند محل رشد باکتری ها، قارچ ها و حتی ویروس ها باشند که به سادگی سلامت خانواده را به خطر می اندازند. این مساله خصوصاً در خانواده هایی که خردسالان یا افراد مسن دارند اهمیت بیشتری پیدا می کند، چونکه سیستم ایمنی این افراد حساس تر است.
انتخاب دمای مناسب آب، روش صحیح شست وشو و نوع شوینده نه فقط سبب تمیزی بهتر می شود، بلکه اهمیت بالای ی در صرفه جویی انرژی و افزایش طول عمر ظروف دارد. به بیانی دیگر، شست وشوی صحیح فراتر از یک کار روزمره است و می تواند سلامت، اقتصاد و محیط زیست را تحت تاثیر قرار دهد.
طبق تحقیقات علمی، استفاده از آب گرم و شوینده های مناسب می تواند بالاتر از ۹۰ درصد باکتری ها، چربی ها و آلودگی های سطحی را از ظروف حذف کند. اما همیشه آب گرم بهترین گزینه نیست و انتخاب دمای آب به عوامل مختلفی مانند نوع ظروف، میزان چربی، حساسیت مواد غذایی و اهمیت صرفه جویی در انرژی بستگی دارد. بنابراین، برای رسیدن به نتیجه مطلوب، باید شناخت کافی از مزایا و محدودیت های هر روش شست وشو داشت.
آب گرم: مزایا و محدودیت ها
مزایا
چربی زدایی مؤثرتر: چربی ها در دمای پایین سفت می شوند و جدا کردن آنها از سطح ظروف دشوار می باشد. آب گرم سبب ذوب چربی ها می شود و مایع ظرفشویی آسان تر آنها را پاک می کند. این مساله برای قابلمه ها و ظروفی که غذاهای چرب مانند گوشت یا پنیر در آنها پخته شده اهمیت زیادی دارد.
ضدعفونی طبیعی: آب گرم با دمای حدود ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتی گراد، باکتری ها و میکروب های روی ظروف را کم می کند. این خاصیت خصوصاً برای ظروفی که با گوشت، تخم مرغ یا لبنیات در تماس بوده اند، اهمیت دارد، چونکه این غذاها به طور معمول حامل باکتری هایی مانند سالمونلا یا اشرشیا کلی هستند.
کف و عملکرد بهتر شوینده ها: مواد شوینده در آب گرم بهتر حل می شوند و کف بیشتری تولید می کنند، درنتیجه پروسه شست وشو سریع تر و مؤثرتر خواهد بود. این امر سبب می شود که حتی لکه های سرسخت غذا هم آسان تر از بین بروند.
محدودیت ها
ظروف حساس و پلاستیکی: برخی پلاستیک ها و ظروف بلوری نازک در مقابل حرارت بالا حساس هستند و امکان دارد تغییر شکل دهند یا ترک بخورند. ازاین رو برای این نوع ظروف بهتر است از آب ولرم یا سرد استفاده گردد.
مصرف انرژی بیشتر: استفاده مداوم از آب گرم می تواند هزینه انرژی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر منابع محیط زیست وارد کند. این مساله خصوصاً در خانه هایی که تعداد نفرات زیاد است و میزان شست وشو بالا می رود، اهمیت پیدا می کند.
آب سرد: مزایا و کاربردها
مزایا
مناسب برای ظروف ظریف: آب سرد یا ولرم برای پلاستیک، بلور و برخی ظروف چینی مناسب می باشد و مانع صدمه دیدن آنها می شود.
صرفه جویی در انرژی: شست وشوی اولیه با آب سرد مصرف گاز یا برق را می کاهد و درنتیجه هزینه انرژی کمتر می شود.
کاهش بوی غذا: در شست وشوی اولیه برخی غذاها مانند ماهی یا تخم مرغ، آب سرد مانع تثبیت بوی غذا روی ظروف می شود و خانه بوی نامطبوع نمی گیرد.
محدودیت ها
چربی های سخت و غذاهای چسبیده به ظرف به خوبی با آب سرد از بین نمی روند و قدرت ضدعفونی آن کمتر است؛ ازاین رو امکان دارد میکروب ها باقی بمانند.
بهترین روش عملی: تلفیقی از آب سرد و گرم
تحقیقات نشان می دهند که استفاده از ترکیب آب سرد و گرم بهترین نتیجه را در شست وشوی ظروف دارد. ابتدا باقیمانده غذا را با آب سرد یا ولرم از ظروف پاک کنید تا چسبندگی غذا کم شود و شست وشو آسان تر شود. سپس ظروف را با مایع ظرفشویی و آب گرم بشویید تا چربی ها و باکتری ها از بین بروند. در پایان، یک آبکشی سریع با آب گرم یا سرد انجام دهید تا باقیمانده شوینده بطورکامل حذف شود. این تکنیک علاوه بر بهداشتی بودن، انرژی کمتری مصرف می کند و باعث افزایش طول عمر ظروف می شود.
نکات علمی و بهداشتی
دمای ایده آل آب گرم: حدود ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتی گراد است. دمای بالاتر امکان دارد سبب صدمه به ظروف و صرف انرژی اضافی شود.
مدت زمان شست وشو: برای اثر ضدعفونی کامل، هر ظرف حداقل ۳۰ ثانیه در آب و شوینده قرار گیرد.
استفاده از برس و اسفنج مناسب: اسفنج های نرم برای ظروف پلاستیکی و برس برای قابلمه های چرب بهترین نتیجه را می دهند.
خشک کردن کامل: رطوبت باقیمانده، رشد باکتری ها را افزایش می دهد؛ پس بعد از شست وشو ظروف را خشک کنید.
راهکارهای پیشرفته برای شست وشوی بهتر
استفاده از سرکه و جوش شیرین: برای لکه های سخت و بوی نامطبوع، اضافه کردن کمی سرکه یا جوش شیرین در آبکشی غائی می تواند نتیجه بهتری دهد.
آبکشی چند مرحله ای با دقت: در ظروف حساس، یک آبکشی اولیه با آب ولرم و آبکشی غائی با آب سرد سبب می شود مواد شوینده بطور کامل حذف شوند.
مرتب سازی ظروف پیش از شست وشو: چیدن ظروف بصورت منظم در سینک یا ماشین ظرفشویی سبب صرفه جویی در آب و انرژی می شود و از صدمه دیدن ظروف جلوگیری می کند.
نکات صرفه جویی و دوستدار محیط زیست
جمع آوری ظروف پیش از شست وشو و شستن آنها با یک آبکشی و یک مرحله استفاده از شوینده، مصرف آب را می کاهد و با صرفه جویی در انرژی هم راه است. استفاده از شوینده های زیست تخریب پذیر هم به حفظ محیط زیست کمک می نماید. در صورت امکان، استفاده از برنامه اقتصادی ماشین ظرفشویی هم مصرف انرژی را می کاهد و با این حال شست وشویی بهداشتی فراهم می آورد. این تکنیک ها در آن واحد هم صرفه جویی و هم محافظت از محیط زیست را تضمین می کنند.
اهمیت انتخاب دمای مناسب در شست وشوی ظروف
انتخاب بین آب گرم و آب سرد به عوامل مختلفی بستگی دارد. نوع ظروف، میزان چربی، حساسیت مواد غذایی و اهمیت صرفه جویی در انرژی. با این وجود، شواهد علمی نشان می دهند که ترکیب آب سرد و گرم بهترین نتیجه را در بهداشت، تمیزی و حفظ انرژی دارد. شست وشوی صحیح ظرف ها، فراتر از یک کار روزمره، نقش مهمی در سلامت خانواده و محافظت از محیط زیست ایفا می کند.
منبع: modelkids.ir
