فرزند بیشتر، مغز والدین را جوان تر می کند

فرزند بیشتر، مغز والدین را جوان تر می کند

به گزارش مدل کودک، یک مطالعه جدید نشان داده است فرزندپروری مزایای شگفت انگیزی دارد که می تواند با تغییرات معمول در رابطه با افزایش سن در عملکرد مغز مقابله و از مغز در مقابل پیری محافظت کند.
به گزارش مدل کودک به نقل از ایسنا، «یورونیوز» در مطلبی در این زمینه آورده است: همه استرس، خستگی و مسئولیت هایی که بزرگ کردن فرزند بهمراه دارد، می تواند سبب شود والدین احساس کنند که یک دهه یا بیشتر به سنشان اضافه شده است. اما بر مبنای یک مطالعه جدید پدر و مادر شدن از مغز در مقابل فرآیند پیری محافظت می کند، بخصوص اگر چند فرزند داشته باشید.
محققان با بهره گیری از اسکن مغزی نزدیک به ۳۸ هزار بزرگسال از بانک اطلاعات زیستی بریتانیا (UK Biobank) دریافتند که داشتن فرزندان بیشتر با افزایش اتصالات و پیوندهای بین نورون ها در سرتاسر مغز مرتبط می باشد، بخصوص در شبکه هایی که مسئول حرکت و احساسات بدنی هستند. این ها همان شبکه هایی هستند که با افزایش سن گرفتار کاهش اتصال می شوند، بدین سبب فرزندپروری امکان دارد در مقابل روند پیری و این کاهش اتصالات، محافظت بوجود آورد.
آورام هولمز، استاد روانپزشکی در دانشکده پزشکی راتگرز در این زمینه می گوید: مناطقی از مغز که در اثر افزایش سن گرفتار کاهش در ارتباطات عملکردی می شوند، همان مناطقی هستند که در والدینِ دارای فرزندان بیشتر، افزایش اتصالات را نشان می دهند.
این تیم تحقیقاتی که شامل دانشمندانی از دانشگاه ییل و موسسات دیگر بود، اسکن های مغزی بیشتر از ۱۹ هزار زن و بیشتر از ۱۷ هزار مرد بین ۴۰ تا ۷۰ سال را تحلیل و بررسی کرد.
تأثیر ماندگار فرزندپروری بر مغز با داشتن فرزندان بیشتر
باآنکه مدت هاست مشخص شده که حاملگی تغییرات موقتی در بدن و مغز زنان به وجود می آورد اما این پژوهش نشان میدهد که تجربه فرزندپروری می تواند تأثیرات ماندگاری بر عملکرد مغزی هم در مادران و هم در پدران داشته باشد.
هولمز می گوید: انگار نه فقط حاملگی بلکه محیط مراقبتی هم در این تغییرات نقش دارد چونکه این اثرات را هم در مادران و هم در پدران مشاهده می نماییم.
دانشمندان سال هاست که نحوه تغییر مغز با افزایش سن را مطالعه می کنند. معمولا با افزایش سن، ارتباطات درون شبکه های حسی و حرکتی کاهش پیدا می کند. با اینحال محققان مشاهده نمودند والدینی که فرزندان بیشتری دارند، الگوی مخالفی را نشان می دهند یعنی اتصال ها بخصوص در شبکه حرکتی و حسی آنها که مسئول پردازش احساسات بدنی و حرکتی است، بیشتر می شود.
اثر فرزندپروری بر مغز به شکل تجمعی ظاهر می شود یعنی هرچه تعداد فرزندان بیشتر باشد، این تفاوت های مغزی قوی تر می شوند. این مساله نشان میدهد که فرزندپروری و نه صرفا پدر یا مادر بودن می تواند مسیر پیری مغز را تغییر دهد.
فرزندپروری، یک دوره تحولی کلیدی در زندگی
این یافته ها که در مجله آکادمی ملی علوم (PNAS) انتشار یافته اند، شواهد بیشتری عرضه می دهند بر مبنای این که والدین شدن فقط یک نقش موقت نیست بلکه یک تغییر بزرگ در زندگی است که تأثیرات بیولوژیکی ماندگاری دارد.
همان گونه که نوجوانی و پیری بعنوان دوره های کلیدی رشد درنظر گرفته می شوند بنظر می رسد فرزندپروری هم یکی از این دوره های تحولی مهم باشد که در آن مغز قابلیت انعطاف پذیری بالایی دارد و می تواند اتصالات جدیدی بوجود آورد.
ارتباطات اجتماعی بیشتر، قدرت بدنی بالاتر
جالب اینجاست که محققان دریافتند داشتن فرزندان بیشتر با افزایش ارتباطات اجتماعی هم هم راه است. والدینی که تعداد بیشتری فرزند دارند، گزارش کردند که روابط اجتماعی قوی تری دارند، توانایی بیشتری در اعتماد به دیگران دارند و دیدار و مراوده بیشتری با دوستان و خانواده دارند.
به طور دقیقتر، در بین مردان، داشتن فرزندان بیشتر با افزایش قدرت دست مرتبط بود، شاخصی که نشان دهنده سلامت مغز و توانایی استقلال در دوران سالمندی است.
آیا فرزندپروری ارزش همه این خستگی ها و چالش ها را دارد؟
این یافته ها باورهای رایج در رابطه با استرس و فرسودگی ناشی از فرزندپروری را به چالش می کشند. در صورتیکه خیلی از افراد تصور می کنند که داشتن فرزند تنها فشار و خستگی بهمراه دارد، این پژوهش نشان میدهد که والدین شدن امکان دارد از راه افزایش فعالیت بدنی، تعاملات اجتماعی و تحریک شناختی، مغز را تقویت کند.
محققان توضیحات گوناگونی برای این اثر عرضه می دهند:
نخست آن که فرزندپروری یک فرآیند حسی-حرکتی بسیار فعال است. نگه داشتن، تکان دادن و غذا دادن به کودک، سیستم های حسی مختلفی را درگیر می کند. این مساله می تواند توضیح دهد که چرا در والدین، افزایش اتصال در مناطق حسی و حرکتی مغز مشاهده شده است. همینطور والدین به صورت مداوم درحال پردازش نشانه های غیرکلامی از کودکان خود هستند، این فرآیند می تواند به مرور زمان، شبکه های حسی، بصری، لمسی و شنوایی را تقویت و از کاهش فرایند شناختی در رابطه با افزایش سن پیشگیری کند. والد بودن یا نبودن؛ مراقبت از دیگران می تواند کلید ماجرا باشد
نکته مهم اینست که این مطالعه نشان نمی دهد افراد بدون فرزند در موقعیت نامناسبی قرار دارند یا داشتن فرزند را تنها راه حفظ سلامت مغز نمی داند بلکه عوامل گوناگونی همچون تحصیلات، فعالیت بدنی، رژیم غذایی و تعاملات اجتماعی هم بر روند پیری مغز تاثیر می گذارند.
بدین سبب نتایج این پژوهش بر اهمیت فرایند مراقبت از دیگران و تأثیر آن بر رشد عصبی تاکید دارد، یافته ای که امکان دارد فراتر از والدین بیولوژیکی باشد و والدین فرزندخوانده، پدربزرگ ها و مادربزرگ ها و سایر اشخاصی که نقش مراقبتی از دیگران دارند را هم شامل شود. انگار تجربه مشترک مراقبت و پرورش دیگران عامل کلیدی در این تغییرات مغزی باشد.
هولمز در این زمینه می گوید: اگر آن چه که ما مشاهده کرده ایم، مبین تعاملات اجتماعی بیشتر و حمایت اجتماعی باشد که در نتیجه داشتن فرزندان بیشتر در زندگی ایجاد می شود، پس این بدان معناست که می توانیم از همان فرآیندها در دیگر موارد به جز فرزندپروری هم بهره ببریم.

منبع: مدل کودک