بدون مشارکت مردم سیاستهای فرهنگی عفاف و حجاب محقق نمی شود

بدون مشارکت مردم سیاستهای فرهنگی عفاف و حجاب محقق نمی شود

به گزارش مدل کودک به نقل از مهر، رویداد انسجام ملی و ارزش های اخلاقی با تکیه بر عفاف و حجاب به همت پژوهشکده زن و خانواده و اداره کل امور فرهنگی شهردار تهران اجرا شد.
در این رویداد سه پنل تخصصی در عرصه عفاف و حجاب در نسبت با انسجام ملی تشکیل شد و کارشناسان در این پنل ها به بیان نکات خود پرداختند.
پنل اول با عنوان «سیاست گذاران و تکالیف عرصه عفاف و حجاب در نسبت با انسجام ملی» با راهبری فاطمه قاسم پور نماینده سابق مجلس شورای اسلامی و عضو هیأت علمی پژوهشکده زن و خانواده، با حضور کارشناسان و نخبگان حوزه فرهنگی و اجتماعی، مسایل ساختاری و ناکارآمدی در مدیریت فرهنگی و اجتماعی کشور مورد بررسی قرار گرفت. برخی سخنرانان بر این نکته تاکید کردند که مشکلات کنونی ریشه در ضعف های سیستمی و کمبود حلقه های میانی مؤثر دارد و صرف تمرکز بر مطالبی مانند حجاب، تنها قسمتی از حقیقت فرهنگی جامعه را منعکس می کند.
سخنرانان با تاکید بر پیچیدگی مسایل فرهنگی و اجتماعی، افزودند: ناکارآمدی نظام اداری و فقدان موسسات مستقل و تخصصی، سبب گشته است که پروژه های فرهنگی نتوانند به مرحله عملیاتی برسند.
همچنین به اهمیت نقش گروههای مردمی و حلقه های میانی در حکمرانی اجتماعی اشاره شد و تأکید شد که ضعف سازماندهی و حمایت ناکافی این گروه ها، اثرگذاری اقدامات فرهنگی و اجتماعی را محدود کرده است.
در ادامه، کارشناسان به بررسی روند فزاینده رفتارهای خارج از چارچوب های ارزشی و اخلاقی پرداختند و تاکید کردند که مساله اصلی جامعه ایران، «کشف حجاب» یا «بدن نمایی» نیست، بلکه تشدید ذهنیت ها و تصورات غیرواقعی در فضای مجازی است که با حقیقت اجتماعی فاصله بسیاری دارد. شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و توئیتر با تقویت این برساخت ها، زمینه ناامیدی و بی عملی در بین نخبگان و قسمتی از مردم را فراهم آورده است.
یکی از کارشناسان حاضر گفت سرعت تغییر رفتار در جامعه و خیابان از سرعت سیاستگذاری و قانون گذاری بسیار بیشتر است و این فاصله، مدیریت صحیح مسایل فرهنگی و اجتماعی را دشوار کرده است.
کارشناسان در آخر راهکار مواجهه با این روند را ایجاد وفاق و انسجام میان نخبگان و انتقال آن به حاکمیت دانستند تا تصمیم گیری ها سریع، عملیاتی و متناسب با حقیقت های جامعه ایران صورت گیرد.
در اختتامیه رویداد بررسی عفاف و حجاب با تمرکز بر انسجام ملی عنوان شد که حکمرانی فرهنگی بدون فهم دقیق مساله و مشارکت مردم در مدیریت حجاب موفق نخواهد شد. در این نشست گفته شد که کشور در رویارویی با تحولات سریع اجتماعی نیازمند «درک مساله مند» و «ورود جدی و آگاهانه» به چالش های در رابطه با حجاب، خانواده و ارزش های اجتماعی است. تأکید شد خیلی از مشکلات کنونی در عرصه حجاب ریشه در تحولات اقتصادی و تحریمها دارد و دشواری مدیریت اقتصادی، تضعیف امکان ازدواج و به تبع آن تاثیر مستقیم بر مدیریت غریزه جنسی، دستاوردهای قابل مشاهده ای در رفتارهای اجتماعی به وجود آورده است. در این جلسه تصریح شد که بدون تشخیص درست مساله، قانون گذاری ها اغلب ناکارآمد بوده و در جامعه مقبولیت لازم را پیدا نمی کنند. همینطور ضعف حکمرانی فرهنگی ناشی از نبود «مجموعه های مردمی فعال» و «حلقه های میانی واقعی» عنوان شد؛ گفته شد مدیریت فرهنگی به شکلی پیش رفته که از ظهور کنشگران اجتماعی جلوگیری کرده و مشارکت مردمی را کاهش داده است. بر طبق این گزارش، بدون اتکا به ظرفیت مردم، سیاستگذاری فرهنگی قدرت اجرا پیدا نمی نماید. شرکت کنندگان اخطار دادند که تصویر هژمونیک رسانه ها از وضعیت حجاب و جامعه، ایجاد تصورات غلط کرده است؛ به شکلی که گمان می رود هرگونه ورود حاکمیت به مساله حجاب انسجام اجتماعی را از بین می برد، در صورتیکه خانواده ایرانی در عمل، همراهی جدی برای مدیریت وضعیت دارد. گفته شد روند تحولات کنونی در عرصه پوشش «پرشتاب و بی حد یقف» است و در صورت مدیریت نشدن، دستاوردهای گسترده ای خواهد داشت. در این جلسه بر ضرورت افزایش «حکمرانی پذیری» و استفاده از ظرفیت ارزش های مشترک فرهنگی تاکید شد و اشاره شد که فرهنگ عمومی غنی موجود، به سبب عدم مرئی سازی و سودجستن از ظرفیتهای مشارکت پذیر جامعه، اثرگذاری لازم را ندارد. یکی دیگر از محورهای مورد بحث، «ابهام سیاست گذار در رابطه با زن» بود؛ گفته شد نگاه تک بعدی به زن سبب شده حقوق و هویت چندبعدی زنان دیده نشود و همین شکاف در سیاستها به حوزه حجاب هم سرایت کرده است. همینطور تصریح شد که حجاب در انقلاب اسلامی نماد کرامت، هویت و نحوه حضور اجتماعی زن بوده، اما این نظام معنایی در گفت وگوهای سیاستگذاری به موضوعی چالشی تبدیل گشته و روایتهای سازنده و معنابخش آن به درستی بازنمایی نمی شوند. ضعف دانشگاه و نهادهای علمی در تبدیل مباحث کارشناسی به «محصول سیاستی قابل اجرا» هم به عنوان چالشی جدی عنوان شد و فاصله میان نخبگان و جامعه باعث شده پیام های فرهنگی اثرگذاری لازم را نداشته باشند. تاثیر تربیت کودکی بر رفتار نوجوان امروز هم مورد بحث قرار گرفت؛ گفته شد نظام ارزشی کودکان به جای خانواده، از رسانه، مهدکودک و محصولات سرگرمی دریافت می شود و خانواده نقش تربیتی خویش را از دست داده است، که این خلأ سبب بروز خیلی از چالش های نوجوانی می شود. در جمع بندی نشست عنوان شد که قانون گذاری باید به تقویت گروههای مردمی منجر شود و ساختارهای فرهنگی موجود گرفتار اشباع کارهای آموزشی متناقض، فرسایش توان کنشگران و فقدان نگاه راهبردی شده اند. پیشنهاد شد بار مبحث حجاب از دید صرفا شرعی به نگاه کرامت محور و اجتماعی برگردانده شود و شبکه ای از اندیشه ورزی، مشارکت مردمی و حکمرانی هوشمند فعال گردد. در آخر اعلام گردید که پیگیری این مباحث در پژوهشکده زن و خانواده ادامه می یابد و مجموعه ای از این دیدگاه ها تدوین و به عنوان بسته سیاستی قابل عرضه منتشر می شود.