استرس خطری که بی صدا کلیه ها را نابود می کند

استرس خطری که بی صدا کلیه ها را نابود می کند

برمبنای مطالب انتشار یافته در منابع پزشکی و آموزشی در رابطه با سلامت کلیه در سایتهای kidney و nohospitals، استرس مزمن فقط یک مسئله روانی نیست. استرس واکنش های پیچیده ای در بدن بوجود می آورد که بتدریج بر قلب، عروق و کلیه ها اثر می گذارد. کلیه ها برای انجام وظیفه خود به جریان خون پایدار، فشار خون متعادل و تعادل دقیق هورمون ها نیاز دارند. هنگامی که بدن برای مدت طولانی در وضعیت تنش و هشدار باقی می ماند، همین عوامل حیاتی گرفتار نوسان می شوند و این نوسان ها می توانند زمینه ساز صدمه های تدریجی باشند، صدمه هایی که گاهی تا مدت ها علامت مشخصی ندارند.

وقتی بدن در وضعیت هشدار دائمی می ماند

استرس اصولا واکنش طبیعی بدن به خطر است. در چنین شرایطی هورمون هایی مانند آدرنالین و کورتیزول ترشح می شوند تا بدن را برای واکنش سریع آماده کنند. این واکنش در کوتاه مدت مفید می باشد، اما وقتی استرس به یک وضعیت طولانی تبدیل می شود، همین سازوکار مفید می تواند به عامل صدمه تبدیل گردد.
افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و تغییر در نحوه توزیع جریان خون همچون نتایج استرس مزمن است. این تغییرات اگر ادامه پیدا کنند، بر رگ های ظریف کلیه فشار وارد می کنند، رگ هایی که وظیفه اصلی تصفیه خون را بر عهده دارند و به فشارهای مداوم حساس هستند.

فشار خون بالا، مهم ترین مسیر صدمه به کلیه ها

پزشکان یکی از اصلی ترین ارتباط های میان استرس و بیماری های کلیوی را افزایش فشار خون می دانند. فشار خون بالا بتدریج به دیواره رگ ها صدمه می زند و این صدمه در رگ های خیلی ظریف کلیه ها شدیدتر است.
وقتی این رگ ها گرفتار صدمه شوند، توانایی کلیه در فیلتر کردن خون کاسته می شود. در چنین شرایطی مواد زائدی که باید از بدن دفع شوند، امکان دارد در خون باقی بمانند و به مرور مشکلات بیشتری ایجاد کنند. از طرفی، اختلال در عملکرد کلیه می تواند سبب افزایش بیشتر فشار خون شده و یک چرخه معیوب شکل بگیرد. چنانچه این چرخه کنترل نشود، به بیماری های جدی تر منجر خواهد شد.

هورمون ها چه نقشی در این بین دارند؟

استرس مزمن سطح هورمون کورتیزول را برای مدت طولانی بالا نگه می دارد. بالا بودن این هورمون می تواند تعادل نمک و مایعات بدن را برهم بزند و سبب احتباس مایعات شود. این وضعیت فشار بر سیستم گردش خون را بالا برده و باعث بالا رفتن میزان فشار بر کلیه ها می شود.
افزون بر این، تغییرات هورمونی ناشی از استرس می تواند بر متابولیسم بدن، سطح قند خون و حتی عملکرد سیستم ایمنی اثر بگذارد. مجموعه این تغییرات، شرایطی بوجود می آورد که کلیه ها باید در محیطی پرتنش و ناپایدار فعالیت کنند.

التهاب پیامد خاموش استرس

یکی از اثراتی که کمتر به آن توجه می شود، افزایش التهاب در بدن است. مطالعات نشان می دهد استرس طولانی مدت می تواند سطح التهاب عمومی بدن را بالا ببرد. این التهاب اگر ادامه پیدا کند، بمرور زمان بافت های مختلف همچون بافت کلیه را تحت تاثیر قرار می دهد.
در افرادی که از قبل مشکلات کلیوی دارند، این التهاب می تواند روند پیشرفت بیماری را سریع تر کند و سبب شود عملکرد کلیه ها زودتر کاهش پیدا کند.

اثر غیرمستقیم استرس بر کلیه ها

پزشکان تاکید می کنند استرس فقط از مسیرهای فیزیولوژیک به کلیه ها صدمه نمی زند، بلکه بوسیله تغییر سبک زندگی هم نقش برجسته ی در این روند دارد. افرادی که تحت فشار روانی قرار دارند، بیشتر گرفتار بی خوابی می شوند، کمتر تحرک دارند و گاهی به مصرف غذاهای پرنمک یا ناسالم روی می آورند. برخی هم امکان دارد مصرف سیگار را بالا برند یا مصرف آب کافی را فراموش کنند.
هر یک از این عوامل به تنهایی می تواند سلامت کلیه ها را تهدید کند و وقتی چند عامل در کنار هم قرار بگیرند، خطر بیشتر می شود.

چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟

متخصصان معتقدند؛ همه افراد باید استرس را جدی بگیرند، اما برخی گروه ها احتیاج به مراقبت بیشتری دارند.
افرادی که فشار خون بالا دارند، مبتلایان به دیابت، کسانیکه سابقه بیماری کلیوی در خانواده دارند یا کسانیکه به علت شرایط شغلی یا خانوادگی در معرض استرس های مداوم هستند، در صورت کنترل نکردن فشارهای روانی امکان دارد بیشتر در معرض صدمه قرار بگیرند.
برای این افراد، مدیریت استرس نه تنها یک سفارش عمومی برای آرامش روانی، بلکه قسمتی از مراقبت از سلامت جسمی بشمار می رود.
نشانه هایی که باید جدی گرفته شوند
کلیه ها معمولا تا وقتی که صدمه قابل توجهی نبینند، علامت واضحی ایجاد نمی کنند. در عین حال، برخی علائم می توانند زنگ خطر باشند؛ نشانه هایی مانند خستگی مداوم، ورم دست و پا، تغییر در میزان یا رنگ ادرار، یا افزایش فشار خون همچون این عوامل هستند.
پزشکان سفارش می کنند در صورت مشاهده چنین علائمی، خصوصاً اگر فرد در معرض استرس های شدید قرار دارد، بررسی پزشکی به تأخیر نیفتد.
آرامش، قسمتی از مراقبت از کلیه ها
کارشناسان سلامت اعتقاد دارند همان گونه که تغذیه مناسب و نوشیدن آب کافی برای کلیه ها ضروریست، مدیریت استرس هم باید بعنوان قسمتی از مراقبت روزمره درنظر گرفته شود.
فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، کاهش مصرف نمک، گفتگو با دوستان یا اعضاء خانواده و اختصاص زمانی برای استراحت ذهنی همچون راهکارهایی است که می تواند به کاهش فشار روانی کمک نماید.
کلیه ها اندام هایی هستند که بی وقفه کار می کنند و معمولا تا وقتی که صدمه جدی نبینند، صدایی از خود بلند نمی کنند. شاید بنابراین است که پزشکان می گویند توجه به سلامت روان، تنها به معنای داشتن ذهنی آرام نیست بلکه راهی برای صیانت از اندام های حیاتی بدن، همچون کلیه ها میباشد.
در چنین شرایطی مواد زائدی که باید از بدن دفع شوند، امکان دارد در خون باقی بمانند و به مرور مشکلات بیشتری ایجاد کنند. بالا بودن این هورمون می تواند تعادل نمک و مایعات بدن را برهم بزند و سبب احتباس مایعات شود. برخی هم امکان دارد مصرف سیگار را بالا برند یا مصرف آب کافی را فراموش کنند.
هر یک از این عوامل به تنهایی می تواند سلامت کلیه ها را تهدید کند و وقتی چند عامل در کنار هم قرار بگیرند، خطر بیشتر می شود.
چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟
متخصصان معتقدند؛ همه افراد باید استرس را جدی بگیرند، اما برخی گروه ها احتیاج به مراقبت بیشتری دارند.
افرادی که فشار خون بالا دارند، مبتلایان به دیابت، کسانی که سابقه بیماری کلیوی در خانواده دارند یا کسانی که به سبب شرایط شغلی یا خانوادگی در معرض استرس های مداوم هستند، در صورت کنترل نکردن فشارهای روانی امکان دارد بیشتر در معرض آسیب قرار بگیرند.
برای این افراد، مدیریت استرس نه تنها یک سفارش عمومی برای آرامش روانی، بلکه قسمتی از مراقبت از سلامت جسمی به حساب می آید.
نشانه هایی که باید جدی گرفته شوند
کلیه ها معمولاً تا وقتی که آسیب قابل توجهی نبینند، علامت واضحی ایجاد نمی کنند.