بررسی ۳۹۱ برنامه خانواده محور در مرکز زنان و خانواده

بررسی ۳۹۱ برنامه خانواده محور در مرکز زنان و خانواده

به گزارش مدل کودک به نقل از روابط عمومی مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران؛ مریم اردبیلی، مشاور شهردار و رییس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران، در نشست برنامه ‎های هفته خانواده که با حضور مدیران زنان و خانواده مناطق ۲۲گانه، مشاوران زنان و خانواده سازمان ها، شرکت ها و معاونت های شهرداری تهران برگزار شد، از آغاز پروسه جدید تقویت ساختاری در حوزه خانواده محوری اطلاع داد و اظهار داشت: این برنامه با تمرکز بر پروژه «تهران خانواده» و در چارچوب یک دوره آموزشی و مشارکتی سه ماهه اجرا می شود و می تواند روند استقرار رویکرد خانواده محوری در مدیریت شهری را تسریع و تقویت کند.

وی خاطرنشان کرد: برنامه امروز بر طبق پیشنهادهای دریافتی از مناطق، سازمان ها و شرکت های شهرداری طراحی شده است؛ شهرداری تهران در مجموع ۳۹۱ برنامه پیشنهادی در حوزه خانواده محوری با محوریت هفته خانواده دریافت کرده است.

اردبیلی تصریح کرد: هدف از تحلیل این برنامه ها و اجرای این پروسه آموزشی، رسیدن به الگویی مناسب برای طراحی پروژه های خانواده محور در بخش های مختلف مدیریت شهری است.

وی اضافه کرد: این تحلیل در چهار محور انجام شده و ارزیابی غائی هم بر همین مبنا صورت خواهد گرفت؛ شهرداری تهران مبحث خانواده محوری را در سه سطح «دوستدار خانواده»، «خانواده گرا یا دارای پیوست خانواده» و «خانواده محور» تعریف کرده است.

مشاور زنان و خانواده شهردار تهران افزود: بررسی برنامه های پیشنهادی دریافت شده از همکاران، نشان داده است تنها حدود ۲ درصد آنها در سطح خانواده محور قرار دارند، ۲۵ درصد خانواده گرا بوده و ۷۲ درصد در سطح برنامه های دوستدار خانواده تعریف شده اند.

وی ضمن اشاره به قالب برنامه های پیشنهادی هم اظهار داشت: حدود ۲۵ درصد برنامه ها در چارچوب نشست ها و کارگاه های آموزشی طراحی شده اند و این مساله نشان داده است بخش عمده برنامه ها از قالب های تعاملی و مشارکتی برخوردار نیستند و عمدتا بصورت یک سویه طراحی شده اند؛ همین طور ۱۰ درصد برنامه ها در چارچوب تکریم، ۸ درصد در چارچوب جشنواره و ۸ درصد در چارچوب بازارچه پیشنهاد شده اند و سهم حمایت های معیشتی، پلت فرم های فناورانه و برنامه های مشابه هم حدود یک درصد بوده است.

اردبیلی با اعلان اینکه ۲۰ درصد برنامه های پیشنهادی به حوزه فراغت و نشاط خانوادگی اختصاص دارد، اظهار داشت: ۱۳ درصد برنامه ها به آموزش و مهارت های خانواده و ۱۱ درصد هم به تکریم خانواده اختصاص یافته اند و سایر موضوعات سهم کمتری از برنامه ها را به خود اختصاص داده اند.

وی درباره ی گروههای هدف این برنامه ها هم اظهار داشت: حدود ۵۰ درصد برنامه ها خانواده های عمومی را مخاطب قرار داده اند، ۱۷ درصد برنامه ها به کارکنان و خانواده کارکنان اختصاص دارند، ۷ درصد ویژه زنان و بانوان هستند و ۴ درصد هم خانواده شهدا را هدف قرار داده اند.

مشاور شهردارتهران خاطرنشان کرد: یکی از مهم ترین شاخصهای خانواده محوری قابلیت تداوم و استمرار برنامه هاست؛ تحلیل ها نشان داده است ۹۳ درصد برنامه های پیشنهادی ظرفیت استمرار ندارند و در چارچوب برنامه های مناسبتی تعریف شده اند.

وی ضمن اشاره به این که سبد برنامه های پیشنهادی عمدتا ماهیتی آموزشی، فرهنگی و مناسبتی دارد، اظهار داشت: این برنامه ها می توانند زمینه پیشرفت عاملیت خانواده را فراهم نمایند اما برای تحقق رویکرد خانواده محوری کافی نیستند.

اردبیلی ضمن اشاره به فرارسیدن روز ملی خانواده در ۲۱ خردادماه هم بیان کرد: باآنکه هنوز «هفته خانواده» بصورت رسمی در سطح کشور به تصویب نرسیده است اما شهرداری تهران برگزاری هفته خانواده را شروع کرده است.

وی هدف از تحلیل برنامه های پیشنهادی را حرکت از سطوح اولیه هرم خانواده محوری به سطوح بالاتر مطرح کرد و اضافه کرد: انتظار نمی رود همه برنامه های ارایه شده از ابتدا در سطح خانواده محور قرار داشته باشند و طبیعی است که بخشی از آنها ماهیتی مناسبتی و مقطعی داشته باشند، اما هدف اصلی آنست که بتدریج رویکرد مدیریت شهری به سوی خانواده محوری سوق پیدا کند.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با طرح این پرسش که چطور می توان خانواده های شهر تهران را به مهلتی برای حل مسایل شهری تبدیل کرد، خاطرنشان کرد: مدیریت شهری باید بخشی از امکانات، ظرفیت ها و توان خویش را در اختیار خانواده ها قرار دهد تا آنها بتوانند در حل مسایل شهر مشارکت کنند و آثار اقدامات خویش را در محیط زندگی شان مشاهده کنند.

وی با اعلان اینکه زمانیکه خانواده ها در حل مسایل شهری نقش آفرین شوند، حس تعلق، همبستگی اجتماعی و انسجام در شهر تقویت می شود و این مساله هم برای شهر و هم برای خانواده ها موفقیتهای ارزشمندی به همراه خواهد داشت تصریح کرد: شما مدیران مناطق و مشاوران سازمان ها و شرکت ها، سفیران رویکرد خانواده محوری در مجموعه های خود می باشید و باید بتوانید متناسب با ماموریت ها، اهداف و ظرفیتهای هر مجموعه، پروژه های خانواده محور را تعریف و تبیین کنید.

وی اضافه کرد: همکاران مرکز زنان و خانواده، اداره شهر خانواده و دبیرخانه مشاوران بانوان سازمان ها و شرکت ها هم در این راه در کنار مدیران خواهند بود تا زمینه طراحی و اجرای پروژه های خانواده محور در حوزه های مختلف همچون حمل و نقل، خدمات شهری و سایر ماموریت های شهرداری فراهم گردد.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ضمن اشاره به لزوم تعریف مجدد نسبت میان مدیریت شهری و خانواده اظهار داشت: همه مدیران شهری نگاه مثبتی به خانواده دارند و باور دارند باید خدمات مناسبی به خانواده ها ارایه شود، اما رویکرد سنتی مدیریت شهری، به طور معمول بر ارایه خدمات از بالا به پایین استوار است.

وی افزود: مشارکت عمیق زمانی شکل می گیرد که خانواده ها به رسمیت شناخته شوند، مسایل خویش را مطرح کنند، راهکارهای خویش را عرضه کنند و احساس کنند مدیریت شهری به دیدگاه ها و توانایی های آنان احترام می گذارد.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ضمن اشاره به سطوح مختلف حکمرانی شهری در ارتباط با خانواده هم بیان کرد: در سطح نخست، مدیریت شهری خدماتی مانند ایجاد فضاهای مفرح، ارایه تخفیف ها و بهبود زیست پذیری شهر را برای خانواده ها فراهم می آورد اما در سطوح بالاتر، خانواده ها در طراحی، اجرا و تداوم این اقدامات مشارکت می کنند و همین مشارکت باعث افزایش اثربخشی و ماندگاری طرح ها می شود.

وی اضافه کرد: در سطح خانواده گرا، همه اقدامات مدیریت شهری باید از نظر آثار آن بر خانواده ها ارزیابی شوند و در صورت نیاز، پیوست خانواده برای پروژه های شهری تدوین شود.

نقطه آغاز همه اقدامات از خانواده است

اردبیلی خاطرنشان کرد: سطح خانواده محورعالی ترین سطح این رویکرد است و در این سطح، نقطه آغاز و عزیمت همه اقدامات از خانواده است و خانواده نه فقط دریافت کننده خدمات بلکه بازیگر و کنشگر اصلی شمرده می شود.

وی ضمن اشاره به وجود حدود دو و نیم میلیون خانوار در پایتخت اظهار داشت: اگر این ظرفیت عظیم وارد عرصه عاملیت اجتماعی شود، دو و نیم میلیون نهاد مسئله پرداز و مسئله حل کن در شهر شکل خواهد گرفت و حتی خانواده هایی که با لطمه ها و مشکلات مختلف مواجهند هم می توانند در حل مسایل محیط پیرامونی خود نقش آفرین باشند.

وی افزود: دستگاه ها، سازمان ها و مناطق شهرداری باید برای پذیرش این رویکرد آماده شوند و مزایا، شیوه اجرا و آثار مثبت پروژه های خانواده محور برای مدیران و بدنه سازمانی تبیین شود.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران افزود: اگر هر مجموعه بتواند تنها یک تا دو درصد از کارهای خویش را به سوی خانواده محوری سوق دهد، اتفاق مهمی رخ خواهد داد و به تدریج، زمینه افزایش سهم پروژه های خانواده محور در مدیریت شهری فراهم می شود.

اردبیلی اظهار داشت: حتی اگر بخشی از یک پروژه شهری، مانند مرحله ایده پردازی، نظرسنجی یا نظارت بر اجرا، با مشارکت خانواده ها صورت گیرد هم گام مهمی در راه خانواده محوری شمرده می شود.

وی اضافه کرد: برعکس برخی تصورها، خانواده های لطمه دیده یا دارای مشکلات اقتصادی هم می توانند در حل مسایل محیط خود نقش ایفا کنند و همین مشارکت به پیشرفت وضعیت درونی خانواده ها هم کمک می نماید.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ضمن اشاره به تغییر کارکردهای خانواده در دوران معاصر اظهار داشت: باآنکه بخشی از کارکردهای سنتی خانواده تغییر کرده است اما خانواده بازهم نهادی باارزش و اثرگذار شمرده می شود و هرجا امکان کنشگری خانواده در شهر فراهم گردد، آن بخش از شهر پویاتر، سالم تر و آینده دارتر خواهد بود.

وی با بیان این که تا پایان تابستان روند اجرای پروژه های خانواده محور رصد می شود و در نیمه دوم سال هم حمایت های اعتباری و اجرایی موردنیاز برای توسعه این پروژه ها درنظر گرفته می شود، افزود: شهر تهران برای برخورداری از آینده ای پایدار، ناگزیر است به سوی خانواده محوری حرکت نماید و مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با همکاری مدیران مناطق و سازمان ها در تلاش است این مزیت راهبردی را به شهر اضافه کند.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران اظهار داشت: بعد از غائی شدن پروژه ها، بانک جامع این طرح ها تشکیل خواهد شد و در صورت نیاز، دستور اجرای آنها از جانب شهردار تهران گرفتن می شود تا هر سازمان اجرای پروژه های خانواده محور را در زمره وظایف و اولویت های خود قرار دهد.

اردبیلی ضمن اشاره به برنامه ریزی برای ایجاد نشان خانواده محوری اظهار داشت: مدیریت شهری به سوی طراحی یک نشان و استاندارد خانواده محوری حرکت می کند تا مشخص شود کدام بخش های مدیریت شهری توانسته اند سطح بالاتری از خانواده محوری را در برنامه ها و اقدامات خود محقق کنند.

وی با تأکید بر توجه بر روند کاهش موالید در تهران اظهار داشت: در سال ۱۴۰۳ حدود ۷۵ هزار تولد در پایتخت ثبت گردید اما این عدد در سال ۱۴۰۴ به ۶۳ هزار تولد کاهش پیدا کرده و این روند به مفهوم افت ۱۶ درصدی موالید در فاصله یک سال است.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران اضافه کرد: کاهش موالید، بحران سالمندی و برهم خوردن تعادل جمعیتی، همچون مسایل مهمی هستند که کشور با آنها روبروست و برای حل این مسایل باید جایگاه خانواده تقویت شود و شرایط تشکیل و توسعه خانواده تسهیل شود.

وی با اعلان اینکه مشوق های فقط تبلیغاتی نمی توانند مسئله جمعیت را حل کنند، خاطرنشان کرد: خانواده زمانی به فرزندآوری بیشتر تمایل پیدا می کند که آینده روشن تری برای فرزندان خود ببیند، کیفیت زندگی مطلوب تری را تجربه کند و احساس کند خانواده بودن برای او مزیت و فرصت بوجود می آورد.

وی ضمن اشاره به تدوین بسته حمایتی مادرانه در شهرداری تهران اظهار داشت: این بسته با همکاری سازمان ها و شرکت های مختلف شهرداری طراحی شده است و مجموعه ای از مشوق های فرهنگی، رفاهی و اقتصادی را برای خانواده هایی که صاحب فرزند جدید می شوند درنظر می گیرد.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران اضافه کرد: ارایه بن خرید از باغ کتاب، امکان استفاده از خدمات پردیس های سینمایی، بن خرید از فروشگاه شهروند و همین طور بن خرید از میادین میوه و تره بار همچون بخش های این بسته حمایتی است.

اردبیلی تصریح کرد: شهرداری تهران درحال آماده سازی زیرساخت های اجرایی این طرح است تا مادران بتوانند بسادگی از خدمات و اعتبارات پیشبینی شده بهره مند شوند و حمایت های درنظر گرفته شده را دریافت نمایند.

منبع: مدل کودک