باز تعریف جایگاه زن در جامعه نیازمند بازخوانی الگوهای تاریخی است

باز تعریف جایگاه زن در جامعه نیازمند بازخوانی الگوهای تاریخی است

به گزارش خبرنگا مهر، قدسیه پایینی پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی، در نشست «خون ستان زنان» با اشاره به ضرورت بررسی نسبت میان مسئولیت های دولت و مردم در برابر مسایل زنان، اظهار نمود: یکی از پرسش های اساسی در این زمینه آن است که سهم دولت و سهم مردم در تشکیل و تحقق جایگاه اجتماعی زنان چیست و آیا این مسئله فقط امری خصوصی است یا باید آنرا به عنوان موضوعی عمومی و اجتماعی مورد توجه قرار داد.
وی با اعلان اینکه مسئله زن زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که از سطح مباحث نظری به عرصه زندگی اجتماعی وارد شود، اضافه کرد: باید بررسی نماییم که چطور میتوان مفاهیم در رابطه با زن را در زندگی عمومی جاری کرد و چه ظرفیت هایی برای تحقق این مساله در جامعه وجود دارد.
این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی با اشاره به این که تمرکز نشست های پیشین بر تولید ادبیات نظری در حوزه زنان بوده است، اشاره کرد: تلاش ما این است که با برگزاری چنین نشست هایی، زمینه بررسی ابعاد مختلف مسئله زن فراهم گردد و بتوانیم در امتداد تحولات انقلاب اسلامی و سبک زندگی شکل گرفته بعد از آن، به تصویری روشن تر از جامعه اسلامی مطلوب دست یابیم.
پایینی با طرح این پرسش که جامعه اسلامی در حوزه زنان باید چه تصویری از آینده و نقش اجتماعی آنان داشته باشد، اظهار داشت: یکی از مسایل مهم، نداشتن تصویر روشن و مشخص از جایگاه و نقش زنان در زمینه های مختلف است. برای رسیدن به این تصویر باید تاریخ، ادبیات و تجربه های فرهنگی خودرا با نگاهی دقیق تر بررسی نماییم.
وی با اشاره به نقش ادبیات و آئین ها در تشکیل الگوهای اجتماعی اظهار نمود: تصویر زن در طول تاریخ، در لایه های مختلف فرهنگی و خصوصاً در ادبیات غنایی، تحلیلی و حماسی شکل گرفته است. بعنوان مثال، در شاهنامه با زنانی مواجه می شویم که در عین برخورداری از خاصیت هایی همچون پاکدامنی و نجابت، از هوشمندی، قدرت تصمیم گیری و قابلیت در زمینه های مختلف نیز برخوردار می باشند.
این پژوهشگر افزود: مسئله اصلی این است که مرزها و محدودیت های اجتماعی زنان برمبنای چه ملاک ها و چارچوب هایی تعریف شده اند. آیا این چارچوب ها ریشه در آموزه های دینی دارند یا با گذشت زمان تحت تاثیر سنت ها و برداشت های اجتماعی شکل گرفته اند؟
پایینی با مقایسه برخی تصاویر عرضه شده از زنان در ادبیات کلاسیک ایران و غرب بیان کرد: در بخشهایی از ادبیات کلاسیک غرب، زنان اغلب به عنوان شخصیت هایی وابسته، ضعیف و ناتوان تصویر شده اند؛ شخصیت هایی که در رویارویی با کوچک ترین اتفاق گرفتار ضعف می شوند و نیازمند حمایت دیگران هستند. در مقابل، خانمهایی که از این چارچوب های رایج خارج می شوند، گاه با برچسب هایی روبرو شده و از روایت غالب کنار گذاشته می شوند.
وی اضافه کرد: این تصاویر فرهنگی با گذشت زمان بر برداشت عمومی از جایگاه زن تاثیر گذاشته اند و نمی توان نقش ادبیات و هنر را در تشکیل ذهنیت اجتماعی درباره ی زنان نادیده گرفت.
این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی با اشاره به نقش زنان در لایه های کمتر دیده شده اجتماع اظهار داشت: در کنار تصاویر رسمی و بازنمایی های رایج، با لایه هایی از جامعه مواجه هستیم که زنان آن برمبنای باورهای دینی، آئین ها و اعتقادات خود زندگی کرده اند و در انتقال ارزش هایی همچون عزتمندی، سربلندی، استقلال و مقاومت به نسل های بعد نقش داشته اند.
پایینی با اشاره به اهمیت تجربه های تاریخی زنان در جامعه ایران اشاره کرد: قسمتی از این تجربه ها در حلقه های اجتماعی، جلسات محلی و شبکه های ارتباطی زنان شکل گرفته است؛ ظرفیت هایی که در انتقال باورها و حفظ هویت فرهنگی و دینی نقش داشته اند، اما کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته اند.
وی در ادامه با اشاره به نقش امام خمینی(ره) در تعریف مجدد جایگاه اجتماعی زنان اظهار داشت: یکی از تفاوت های مهم در رویکرد امام خمینی(ره)، سعی برای عرضه تصویری متفاوت از زن و جاری کردن آموزه های اسلامی در زندگی اجتماعی بود؛ نگاهی که فقط در سطح مباحث نظری و فلسفی باقی نماند و به عرصه عمل و مسئولیت های اجتماعی وارد شد.
این پژوهشگر تاکید کرد: در این نگاه، قرار نبود زنان فقط در قالب کلیشه های رایج و محدودیت های تثبیت شده تعریف شوند، بلکه باید نقش و مسئولیت آنان در زمینه های مختلف اجتماعی مورد توجه قرار می گرفت.
وی با تکیه بر ضرورت شناخت موانع تحقق جایگاه اجتماعی زنان اظهار داشت: برای رسیدن به تصویر مطلوب از زن در جامعه، باید موانع موجود را در سطوح مختلف، از چارچوب های اجتماعی و سیاسی گرفته تا برداشت های فرهنگی و سنت های تثبیت شده، شناسایی و بررسی کرد. این مسیر نیازمند بازبینی در کلیشه های رایج و سعی برای تحقق عملی آموزه های دینی در زندگی اجتماعی است
به اجمال، به گزارش خبرنگا مهر، قدسیه پایینی پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی، در نشست خون ستان زنان با اشاره به ضرورت بررسی نسبت میان مسئولیت های دولت و مردم در مقابل مسائل زنان، اظهار داشت: یکی از پرسش های اساسی در این مورد آنست که سهم دولت و سهم مردم در تشکیل و تحقق جایگاه اجتماعی زنان چیست و آیا این مسئله فقط امری خصوصی است یا باید آن را بعنوان موضوعی عمومی و اجتماعی مورد توجه قرار داد. وی با اشاره به اینکه مسئله زن زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که از سطح مباحث نظری به عرصه زندگی اجتماعی وارد شود، افزود: باید بررسی نماییم که چگونه میتوان مفاهیم در ارتباط با زن را در زندگی عمومی جاری کرد و چه ظرفیت هایی برای تحقق این مساله در جامعه وجود دارد. این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی با اشاره به اینکه تمرکز نشست های پیشین بر تولید ادبیات نظری در حوزه زنان بوده است، اشاره کرد: تلاش ما این است که با برگزاری چنین نشست هایی، زمینه بررسی ابعاد مختلف مسئله زن فراهم شود و بتوانیم در امتداد تحولات انقلاب اسلامی و سبک زندگی شکل گرفته پس از آن، به تصویری روشن تر از جامعه اسلامی مطلوب دست پیدا کنیم. پایینی با طرح این پرسش که جامعه اسلامی در حوزه زنان باید چه تصویری از آینده و نقش اجتماعی آنان داشته باشد، گفت: یکی از مسائل مهم، نداشتن تصویر روشن و مشخص از جایگاه و نقش زنان در زمینه های مختلف است. به عنوان مثال، در شاهنامه با زنانی مواجه می شویم که در عین برخورداری از خاصیت هایی همچون پاکدامنی و نجابت، از هوشمندی، قدرت تصمیم گیری و قابلیت در زمینه های مختلف نیز برخوردار می باشند. این پژوهشگر اضافه کرد: مسئله اصلی این است که مرزها و محدودیت های اجتماعی زنان برمبنای چه ملاک ها و چارچوب هایی تعریف شده اند. آیا این چارچوب ها ریشه در آموزه های دینی دارند یا با گذشت زمان تحت الشعاع سنت ها و برداشت های اجتماعی شکل گرفته اند؟پایینی با مقایسه برخی تصاویر عرضه شده از زنان در ادبیات کلاسیک ایران و غرب بیان نمود: در بخشهایی از ادبیات کلاسیک غرب، زنان اغلب بعنوان شخصیت هایی وابسته، ضعیف و ناتوان تصویر شده اند؛ شخصیت هایی که در رویارویی با کوچک ترین اتفاق گرفتار ضعف می شوند و نیازمند حمایت دیگران هستند.

منبع: مدل کودک