به گزارش مدل کودک به نقل از مهر، به نقل از روابط عمومی دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، در نشست هیأت اندیشه ورزی ستاد ملی جمعیت وحید دستجردی بر ضرورت جلب مشارکت خیرین و ظرفیتهای مردمی تاکید کرد و اظهار داشت: ستاد ملی جمعیت آمادگی دارد از همه ظرفیتهای مردمی، خیرین و کنشگران اجتماعی در راه دفاع از ازدواج، خانواده و فرزندآوری استفاده نماید. هر میزان که بتوانیم این شبکه اجتماعی را تقویت نماییم، امکان اجرای برنامه های مؤثرتر هم افزایش خواهد یافت.
دکتر مرضیه وحید دستجردی؛ دبیر ستاد ملی جمعیت در نشست هیأت اندیشه ورزی ستاد ملی جمعیت، با تاکید بر ضرورت تمرکز ویژه بر موضوع ازدواج، عنوان کرد: آمارهای جمعیتی به روشنی با ما سخن می گویند و نشان می دهند که سن ازدواج بازهم درحال افزایش است؛ موضوعی که به صورت مستقیم سن فرزندآوری را هم به تأخیر می اندازد و موقعیت های باروری را برای خانواده ها می کاهد.
وی اضافه کرد: بر مبنای آمارهای عرضه شده، فاصله میان ازدواج و تولد فرزند اول به حدود ۴.۶ سال رسیده و فاصله میان فرزند اول و دوم هم روندی افزایشی دارد. ادامه این وضعیت باعث از دست رفتن بخشی از ظرفیت باروری در کشور خواهد شد و از ین جهت، پرداختن به مسئله ازدواج باید در اولویت برنامه های جمعیتی قرار گیرد.
دبیر ستاد ملی جمعیت با دعوت از صاحبنظران برای عرضه راهکارهای نوآورانه در حوزه ازدواج اظهار داشت: از همه اساتید، محققان و کنشگران این حوزه درخواست می نماییم تجربیات موفق، ایده های نو، الگوهای اثربخش داخلی و بین المللی و راهکارهای عملیاتی خودرا برای تسهیل ازدواج جوانان ارائه نمایند تا بتوانیم از آنها در برنامه ریزی های آتی بهره بگیریم.
وی اشاره کرد: تمامی دیدگاه ها و پیشنهادهای عنوان شده در این جلسه ثبت و پیاده سازی خواهد شد و در جلسات آینده مورد بررسی و پیگیری قرار می گیرد.
وحید دستجردی ضمن اشاره به پیشران های اصلی تحولات جمعیتی کشور اشاره کرد: امید اجتماعی، ازدواج و فرزندآوری سه محور اساسی در سیاستهای جمعیتی هستند. تقویت امید هم نیازمند سودجستن از ظرفیتهای فرهنگی، هنری، رسانه ای، فیلم، سریال، پادکست و سایر ابزارهای نوین ارتباطی است.
وی اضافه کرد: در حوزه ازدواج هم همه کارشناسان بر دو عامل کلیدی اشتغال پایدار و مسکن تاکید دارند. بااینکه موضوع اشتغال به سبب گستردگی دستگاههای دخیل، نیازمند همکاریهای فرابخشی است، اما در حوزه مسکن می توان با برنامه ریزی و اقدامات هدفمند، گامهای عملیاتی تری برداشت.
دبیر ستاد ملی جمعیت ضمن اشاره به پیشنهاد عنوان شده درباره ی توسعه مسکن استیجاری ویژه زوج های جوان اظهار داشت: با عنایت به محدودیت های موجود، توسعه مسکن استیجاری ارزان می تواند یکی از راهکارهای عملی و قابل اجرا برای تسهیل ازدواج جوانان باشد و لازم است این مساله با جدیت بیشتری پیگیری شود.
وی اضافه کرد: در وضعیت فعلی کشور، خیلی از برنامه های حمایتی با محدودیت های اجرایی و اقتصادی مواجهند، اما در حوزه مسکن می توان با همکاری نهادهای مختلف، ظرفیتهای جدیدی ایجاد کرد.
وحید دستجردی ضمن اشاره به گزارشات عرضه شده از جانب نهادهای اجرایی عنوان کرد: طی سالهای قبل منابع قابل توجهی در چارچوب مشوق های مختلف هزینه شده است، اما در بعضی موارد این منابع نتوانسته اند تاثیر مورد انتظار را بر فاکتورهای جمعیتی بر جای بگذارند.. ازاین رو لازم است اثربخشی سیاستهای حمایتی با دقت بیشتری مورد ارزیابی قرار گیرد و منابع در مسیرهایی هزینه شوند که بیشترین تاثیر را بر تحقق اهداف جمعیتی داشته باشند.
دبیر ستاد ملی جمعیت ضمن اشاره به وضعیت تسهیلات حمایتی اظهار داشت: در حوزه وام ازدواج و فرزندآوری بازهم با مشکلات جدی مواجه هستیم. بخش قابل توجهی از متقاضیان به سبب محدودیت منابع و مشکلات نظام بانکی موفق به دریافت تسهیلات نمی شوند و این مسئله به یکی از دغدغه های اصلی جوانان تبدیل گشته است.
وی اضافه کرد: برآوردها نشان میدهد حتی در صورت تأمین کامل اعتبارات پیشبینی شده، رفع صف متقاضیان موجود نیازمند زمان قابل توجهی خواهد بود و این مساله ضرورت بازبینی در شیوه های دفاع از ازدواج و فرزندآوری را دوچندان می کند.
وحید دستجردی همین طور بر ضرورت جلب مشارکت خیرین و ظرفیتهای مردمی تاکید کرد و اظهار داشت: ستاد ملی جمعیت آمادگی دارد از همه ظرفیتهای مردمی، خیرین و کنشگران اجتماعی در راه دفاع از ازدواج، خانواده و فرزندآوری استفاده نماید. هر میزان که بتوانیم این شبکه اجتماعی را تقویت نماییم، امکان اجرای برنامه های مؤثرتر هم افزایش خواهد یافت.
وی ضمن اشاره به تلاشهای صورت گرفته برای ایجاد شبکه خیرین جمعیت اضافه کرد: بااینکه شرایط اقتصادی کشور جذب منابع جدید را دشوار کرده است، اما بازهم اعتقاد داریم ظرفیتهای مردمی می توانند اهمیت بالای ی در پیشبرد اهداف جمعیتی ایفا کنند.
دبیر ستاد ملی جمعیت در ادامه ضمن تقدیر از حضور صاحبنظران و اعضای هیأت اندیشه ورزی عنوان کرد: ستاد ملی جمعیت بازهم از ظرفیت علمی اساتید، محققان و نخبگان کشور بهره خواهد گرفت و امیدواریم با استمرار این جلسات و پیگیری راهکارهای عملیاتی، بتوانیم گامهای مؤثرتری در راه حل مسایل جمعیتی کشور برداریم.
ظرفیت زمینهای در اختیار خود و سازوکارهای تهاتری، واحدهای مسکونی استیجاری مناسب برای زوج های جوان ایجاد کنند.
وی اشاره کرد: تا آن زمان که امکان خانه دار شدن برای همه جوانان فراهم نیست، باید الگوی مسکن استیجاری قابل قبول و با اجاره بهای مناسب را دنبال نماییم. این مساله می تواند یکی از مؤثرترین اقدامات در تسهیل ازدواج جوانان باشد.
رئیس فرهنگستان علوم همین طور پیشنهاد نمود مشوق های مالیاتی برای بنگاه هایی که جوانان را به کار می گیرند طراحی شود.
وی اظهار داشت: همان گونه که در قانون جهش تولید دانش بنیان از مشوق های مالیاتی استفاده شد، می توان برای اشتغال جوانان هم سازوکار مشابهی تعریف کرد تا شرکت ها و بنگاه های اقتصادی در ازای جذب نیروهای جوان از مزایای مالیاتی بهره مند شوند.
مخبر دزفولی تاکید کرد: اشتغال، ازدواج و فرزندآوری حلقه های به هم پیوسته هستند و بدون حل مسئله اشتغال نمی توان انتظار تحول جدی در فاکتورهای جمعیتی داشت.
وی ضمن اشاره به تغییرات اجتماعی و فرهنگی نسل جدید عنوان کرد: اگر اعتقاد داریم شیوه های گذشته برای معرفی و آشنایی جوانان جهت ازدواج کارایی سابق را ندارد، باید شیوه های جدید را طراحی و عرضه نماییم. صرف بیان این که روشهای قبلی پاسخگو نیست کافی نیست؛ باید راهکارهای جایگزین و عملیاتی عرضه شود.
رئیس فرهنگستان علوم همین طور بر سودجستن از ظرفیت علمی دانشگاه ها و دانشکده های خانواده تاکید کرد و اظهار داشت: دانشکده های خانواده و مراکز علمی فعال در این عرصه باید بعنوان پشتوانه علمی سیاستگذاری های جمعیتی مورد استفاده قرار گیرند تا تصمیمات بر پایه مطالعات دقیق و کاربردی اتخاذ شود.
مخبر دزفولی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به تحولات فرهنگی و رسانه ای جهان، نسبت به نتایج برخی جریان های ترویج کننده بی هویتی جنسیتی اخطار داد و عنوان کرد: نسل جدید در معرض حجم گسترده ای از پیام های رسانه ای قرار دارد. لازم است برای تقویت هویت فردی، خانوادگی و اجتماعی جوانان از ظرفیتهای فرهنگی، رسانه ای، فضای مجازی، پویانمائی، تولید محتوا و قهرمان سازی بهره بگیریم.
وی اضافه کرد: اگر می خواهیم خانواده، ازدواج و فرزندآوری برای نسل جدید جذاب باشد، باید از ابزارهای نوین ارتباطی و رسانه ای متناسب با سلیقه آنان استفاده نماییم.
مخبر دزفولی تاکید کرد: بخشی از جلسات هیأت اندیشه ورزی باید به تقسیم کار عملیاتی اختصاص پیدا کند و در آخر هر سال بتوانیم به شکل مشخص اعلام نماییم چه اقداماتی انجام شده و آثار آن در کشور چه بوده است. موفقیت در حوزه جمعیت نیازمند برنامه های عملیاتی، مسئولیت پذیری و پیگیری مستمر است.
وی اضافه کرد: یکی از دلایل تأثیرگذار در این مسئله، ضعف انگیزه در بعضی سطوح تصمیم گیری و اجراست. امیدواریم با سودجستن از ظرفیت علمی اساتید و اجرای دوره های آموزشی، بخشی از این خلأ جبران شود و زمینه برای اقدامات مؤثرتر در حوزه جمعیت فراهم آید.
در ادامه این جلسه، اعضای هیأت اندیشه ورزی ستاد ملی جمعیت به بیان دیدگاه ها، نقدها و پیشنهادهای خود در حوزه ازدواج، خانواده و جمعیت پرداختند که مهم ترین محورهای عنوان شده عبارت بودند از:
ضرورت تغییر تمرکز سیاستهای جمعیتی بسمت جوانان مجرد، زوج های بدون فرزند و خانواده های تک فرزند به منظور اثرگذاری بیشتر بر روند ازدواج و فرزندآوری.
تأکید بر اجرای برنامه های اجتماع محور و محله محور در حوزه جمعیت و استفاده از ظرفیت حلقه های میانی، تسهیلگران اجتماعی، معتمدان محلی و شبکه های مردمی برای ترویج ازدواج و فرزندآوری.
بهره گیری از ظرفیت چارچوب های محلی و مردمی در وضعیت فعلی کشور برای تقویت سرمایه اجتماعی و گسترش فعالیتهای در رابطه با خانواده و جمعیت.
استفاده از ظرفیت نظام ارزیابی نهادهای اجرایی و فاکتورهای جشنواره شهید رجایی برای افزایش حساسیت مدیران نسبت به مسئله جمعیت و ارتقاء عملکرد دستگاهها در اجرای تکالیف قانونی.
توسعه و تقویت الگوی «ازدواج آسان دانشجویی» و سودجستن از ظرفیت دانشگاه ها برای تسهیل ازدواج در سنین مناسب.
تقویت مراکز مشاوره دانشگاهی و گسترش خدمات مشاوره قبل از ازدواج، حین ازدواج و بعد از ازدواج بعنوان یکی از دلایل تأثیرگذار در افزایش پایداری زندگی مشترک.
حمایت از پژوهش های مسئله محور و کاربردی در حوزه جمعیت و خانواده و استفاده از نتایج مطالعات علمی در طراحی سیاستها و مداخلات اجرایی.
تأکید بر طراحی سیاستهای جمعیتی مبتنی بر «مسیر زندگی» و توجه همزمان به مراحل مختلف گذار به بزرگسالی شامل اشتغال، ازدواج، تشکیل خانواده و فرزندآوری.
بر تصمیمات خانواده در حوزه ازدواج و فرزندآوری و ضرورت مدیریت فضای روانی جامعه در وضعیت بی ثباتی و نااطمینانی.
تأکید بر پرهیز از ایجاد دوگانه های کاذب میان سیاستهای دفاع از ازدواج و سیاستهای افزایش فرزندآوری و ضرورت نگاه یکپارچه به زنجیره خانواده، ازدواج و فرزندآوری.
ضرورت تقویت مهارت های زندگی، آموزش های قبل از ازدواج و توانمندسازی نسل جوان از راه نظام آموزشی، مشاوره ای بعنوان یک راهبرد بلند مدت برای تحکیم خانواده.
بهره گیری از ظرفیتهای مردمی، گروههای اجتماعی، خیرین، نهادهای محلی، تشکل های مردمی و فعالیتهای اجتماع محور در پیشبرد سیاستهای جمعیتی و دفاع از خانواده.
ضرورت انجام مطالعات عمیق و منطقه ای درباره ی تفاوت های فرهنگی، قومی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر ازدواج و فرزندآوری و طراحی سیاستهای متناسب با خاصیت های هر منطقه.
توجه ویژه به تحولات نوظهور همچون گسترش شبکه های اجتماعی، هوش مصنوعی، مهاجرت، تغییرات اقلیمی و سبک های جدید زندگی و بررسی آثار آنها بر رفتارهای جمعیتی و خانوادگی.
تأکید بر توسعه سیاستهای حمایتی ویژه برای زنان شاغل و خانواده ها همچون گسترش مهدکودک ها، تسهیل دورکاری والدین و بهبود زیرساخت های حمایتی خانواده.
ضرورت سودجستن از ظرفیت رسانه ها، تولیدات فرهنگی، هنری، سینمایی و همین طور چهره های اثرگذار اجتماعی برای ترویج فرهنگ ازدواج، خانواده و فرزندآوری.
تأکید بر نقش تعیین کننده ازدواج بعنوان مهم ترین حلقه زنجیره تحولات جمعیتی و ضرورت اولویت بخشی به رفع موانع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ازدواج جوانان.
پیشنهاد طراحی مشوق های جدید برای تسریع فرزندآوری در سالهای ابتدایی زندگی مشترک همچون بازبینی در تسهیلات و مشوق های در رابطه با ازدواج و فرزندآوری.
ضرورت توسعه سیاستهای حمایتی در حوزه مسکن جوانان، مسکن استیجاری خانواده های نوپا، خوابگاه های متأهلی و جلب مشارکت بخش خصوصی و انبوه سازان در این عرصه.
تأکید بر ضرورت بازبینی، ارزیابی و صدمه شناسی مستمر قوانین و برنامه های حوزه جمعیت و خانواده و تقویت رویکرد های مبتنی بر شواهد در سیاستگذاری های جمعیتی.
برکاتی در آخر تاکید کرد: در کنار ارتقاء دانش تخصصی، تحقق اهداف جمعیتی نیازمند تأمین منابع، ایجاد ظرفیتهای اجرایی و استمرار حمایت های لازم است که ستاد ملی جمعیت این موضوعات را هم با جدیت دنبال خواهدنمود.
شایان ذکر است، در این جلسه، در گزارشی آخرین آمارهای جمعیتی کشور، مهم ترین تحولات و چالش های حوزه جمعیت تشریح شد.
بررسی وضعیت هرم سنی جمعیت، روندهای ازدواج و طلاق، پدیده مضیقه ازدواج، تغییر الگوی فرزندآوری، کاهش موالید، تأخیر در ازدواج و فرزندآوری، وضعیت باروری خانوارها و چشم انداز رشد طبیعی جمعیت همچون محورهای عنوان شده در این گزارش بود.
به اجمال، هر میزان که بتوانیم این شبکه اجتماعی را تقویت نماییم، امکان اجرای برنامه های مؤثرتر هم افزایش خواهد یافت. دکتر مرضیه وحید دستجردی؛ دبیر ستاد ملی جمعیت در نشست هیات اندیشه ورزی ستاد ملی جمعیت، با تکیه بر ضرورت تمرکز ویژه بر موضوع ازدواج، اظهار داشت: آمارهای جمعیتی به روشنی با ما سخن می گویند و نشان می دهند که سن ازدواج بازهم در حال افزایش است؛ موضوعی که بصورت مستقیم سن فرزندآوری را هم به تاخیر می اندازد و موقعیت های باروری را برای خانواده ها کاهش می دهد. وی افزود: مبنی بر آمارهای عرضه شده، فاصله میان ازدواج و تولد فرزند اول به حدود ۴.۶ سال رسیده و فاصله میان فرزند اول و دوم هم روندی افزایشی دارد. مخبر دزفولی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به تحولات فرهنگی و رسانه ای جهان، نسبت به نتایج برخی جریان های ترویج کننده بی هویتی جنسیتی اخطار داد و اظهار داشت: نسل جدید در معرض حجم گسترده ای از پیام های رسانه ای قرار دارد. مخبر دزفولی تصریح کرد: قسمتی از جلسات هیات اندیشه ورزی باید به تقسیم کار عملیاتی اختصاص یابد و در آخر هر سال بتوانیم به صورت مشخص اعلام نماییم چه اقداماتی انجام شده و آثار آن در کشور چه بوده است.