سن عروس و دامادهای تهرانی بالاتر از متوسط کشور

سن عروس و دامادهای تهرانی بالاتر از متوسط کشور

مدل کودک: امروز ازدواج در ایران دیگر یک تصمیم فقط سنتی نیست، بلکه به بازتابی از انتخاب های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل گشته است.

با استناد به داده های رسمی سازمان ثبت احوال کشور و افزایش میانگین سن ازدواج و گسترش پدیده مضیقه ازدواج برای دختران بالای ۴۰ سال، امروز ازدواج در ایران دیگر یک تصمیم صرفا سنتی نیست، بلکه به بازتابی از انتخاب های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل گشته است که در آن الگوهای سنی و جنسیتی هم دستخوش تغییر شده اند.
بهمن عبدی، مدیرکل دفتر برنامه ریزی و توسعه اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان ضمن اشاره به آخرین آمارهای ثبت احوال کشور می گوید: «بر اساس داده های دقیق سال ۱۴۰۲، میانگین سن ازدواج اول برای آقایان ۲۷ سال و برای خانم ها ۲۳ سال بوده است. این در حالیست که در سال ۱۴۰۳ میانگین سن ازدواج اول برای مردان به ۲۸.۳ سال و برای زنان به ۲۴.۱ سال رسیده است. این آمار نشان داده است که روند افزایش سن ازدواج بازهم ادامه دارد و این تغییر در بیشتر استانهای کشور قابل مشاهده می باشد.»
او توضیح می دهد، میانگین سن ازدواج در استانهای مختلف تفاوت شایان توجهی دارد و تهران، البرز، ایلام و کهگیلویه و بویراحمد در صدر فهرست قرار دارند. در استان تهران میانگین سن ازدواج برای آقایان ۳۰.۶ سال است و در ایلام ۳۰.۳ سال، در البرز ۳۰ و کهگیلویه و بویراحمد هم حدود ۳۰.۱ سال. در بین زنان هم تهران با میانگین ۲۷.۱ سال بالاترین سن ازدواج را دارد و بعد از آن البرز و ایلام با میانگین ۲۶.۴ سال قرار دارند.»
به گفته عبدی، پایین ترین میانگین سن ازدواج در کشور مربوط به استان سیستان و بلوچستان است؛ جایی که دختران به صورت میانگین در سن ۲۰ سال و ۸ ماه و پسران در ۲۴.۹ سال ازدواج می کنند. در مجموع، اختلاف میانگین سن ازدواج میان استانهای مختلف کشور، بازتابی از شرایط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه است. در کلانشهرها افزایش سطح تحصیلات، هزینه های زندگی و تغییر سبک زندگی سبب بالارفتن سن ازدواج شده است، اما در تعدادی مناطق محروم تر بازهم ازدواج در سنین پایین تر رخ می دهد.

تغییر الگوی سنی ازدواج در کشور
مدیرکل دفتر برنامه ریزی و توسعه اجتماعی جوانان می افزاید، در سال ۱۴۰۴ هنوز پیمایش جدیدی انجام نشده است، اما داده های سال قبل تصویر روشنی از تغییر الگوی سنی ازدواج در کشور عرضه می کند. بر طبق این داده ها، بیشترین میزان ازدواج در بین گروه سنی ۳۵ تا ۳۹ سال ثبت شده است. عبدی در اینباره توضیح می دهد: «در سال ۱۴۰۳ حدود ۴۰هزار و ۷۰۰ فقره ازدواج در گروه سنی ۳۵ تا ۳۹ سال انجام شده که از این میان ۱۲هزار و ۱۶۳ مورد مربوط به ازدواج زنان و مردان همسن در همین گروه سنی بوده است. این آمار نشان داده است تمایل به ازدواج های همسن در جامعه بالا رفته است.»
او ضمن اشاره به ثبت برخی ازدواج های خاص در داده های رسمی می گوید: «در میان آمارها حتی یک مورد ازدواج زن ۶۰ تا ۶۴ساله با مردی در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ساله دیده می شود. همین طور ۳۴ ازدواج میان زنان ۵۰ تا ۵۴ساله با مردان ۳۰ تا ۳۴ساله ثبت شده است. در گروه زنان ۴۰ تا ۴۴ ساله، ۶۱۷ ازدواج با مردان ۳۰ تا ۳۴ساله انجام شده و ۲۶۵۱مورد هم میان زنان ۳۵ تا ۳۹ساله با مردان رده سنی ۳۰ تا ۳۴ساله ثبت شده است. این داده ها بیان کننده آنست که الگوی سنی ازدواج در کشور درحال تغییر است.»
عبدی به موضوعی اشاره می کند که آنرا یکی از مهم ترین چالش های اجتماعی در حوزه ازدواج می داند و توضیح می دهد: «در حال حاضر در بحث ازدواج، از پدیده ای با عنوان مضیقه ازدواج برای دختران بالای ۴۰ سال صحبت می نماییم. ازدواج در حقیقت نوعی بازار است که در آن طرفین بر مبنای تقاضای مشترک وارد تعامل می شوند.
اما وقتی در این بازار توازن وجود نداشته باشد، بخشی از جامعه با مضیقه مواجه می شود. طبق داده های ما، در کشور حدود سه میلیون زن بالای ۴۰ سال وجود دارد که به تجرد قطعی رسیده اند. این زنان به علت کاهش تعداد مردان همسن مجرد، شانس ازدواج با همسالان خودرا از دست داده اند.»
او توضیح می دهد: «با نگاهی به آمار ازدواج در این گروه سنی می بینیم که دختران ۴۵ تا ۴۹ساله در سال قبل در ۵۷۶ مورد با مردان ۵۵ تا ۶۴ساله ازدواج کرده اند. همین طور مجموع ازدواج های زنان ۴۰ تا ۴۹ساله با مردان بالای ۶۰ سال، ۱۹۷۷ مورد بوده است. این آمارها نشان داده است که وقتی خانم ها به سن خاصی می رسند، فرصت ازدواجشان با افراد همسن یا حتی نزدیک به سن خود بشدت کاسته می شود.»
عبدی ضمن اشاره به نسبت جمعیتی زنان و مردان هم تاکید می کند که این نابرابری از دل آمار بیرون می آید: «بر اساس داده های جمعیتی، تعداد دختران ۱۳ تا ۴۰ سال نسبت به پسران ۱۵ تا ۴۰ سال کمتر است. به همین دلیل، در گروههای سنی پایین تر مردان گزینه های بیشتری برای ازدواج دارند و این موضوع سبب می شود بخشی از زنان در سنین بالاتر در مضیقه ازدواج قرار گیرند.»

او یادآور می شود که تغییر نگرش های اجتماعی، باعث تحول در الگوهای انتخاب همسر شده است: «امروز دیگر معیار سن به تنهایی تعیین کننده نیست. در گذشته سنت این بود که مردان با زنان کوچک تر از خود ازدواج کنند، ولی اکنون شاهد افزایش ازدواج هایی هستیم که در آن زنان از مردان بزرگ ترند. به عنوان نمونه، در سال قبل ۶۴۲۱ ازدواج میان زنان ۳۰ تا ۳۴ساله با مردان ۲۵ تا ۲۹ساله انجام شده است. همین طور ۱۸۶۲ مورد ازدواج میان زنان ۳۵ تا ۳۹ساله و مردان ۲۵ تا ۲۹ساله و ۵۲۱ مورد میان زنان ۴۵ تا ۴۹ساله و مردان ۲۵ تا ۲۹ساله ثبت شده است.»
مدیرکل دفتر برنامه ریزی و توسعه اجتماعی می گوید: «در کل، مردان ۲۵ تا ۲۹ساله در مجموع ۸۹۴۸ ازدواج با زنانی بزرگ تر از خود داشته اند که رقم قابل توجهی است. حتی در گروه زنان ۵۰ تا ۵۴ سال و مردان ۲۵ تا ۲۹ سال هم ۱۷ ازدواج ثبت شده است. این آمارها نشان داده است که معیارهای انتخاب همسر نسبت به گذشته تغییر کرده و نگاه برابر نسبت به زنان، استقلال مالی و فکری آنها و حق انتخاب آزادانه تر، باعث شده سن دیگر عامل مطلق در ازدواج نباشد.»
عبدی در تبیین ریشه های این تحولات می گوید: «در جوامع سنتی، باروری و تعداد فرزندان یکی از مهم ترین ارزش ها در ازدواج بود و به این علت تمایل به ازدواج با دختران کم سن بیشتر بود تا فرصت باروری طولانی تر باشد. اما امروز دیدگاه ها نسبت به فرزندآوری تغییر کرده است. خیلی از زوج ها به جای تعداد فرزندان، به کیفیت زندگی و ثبات اقتصادی اهمیت می دهند. بنابراین سن ازدواج زنان بالا رفته و نگرش جامعه نسبت به تفاوت سنی در ازدواج ها انعطاف پذیرتر شده است.»
کاهش انگ زنی در ازدواج های با گروه سنی معکوس
بر اساس آمارها، ازدواج مردان با گروه سنی پایین تر از زنان هم بالا رفته است موضوعی که تا چندین سال پیش به عنوان تابو در کشور از آن یاد می شد.
او به کاهش انگ زنی اجتماعی نسبت به ازدواج های نامتعارف اشاره می کند و می گوید: «تا چند سال پیش ازدواج زنی با مردی کوچک تر از خود با نگاه منفی همراه بود، اما امروز جامعه درحال عبور از این باورهاست. ما با نسلی مواجه هستیم که ارزش های فردی و استقلال شخصی را در اولویت قرار می دهد. این موضوع سبب شده تنوع در الگوهای ازدواج افزایش یابد.»
عبدی بر افزایش ازدواج های همسن تاکید می کند و آنرا نشانه ای از توازن در انتخاب ها می داند و می گوید: «در حال حاضر بیشترین فراوانی ازدواج مربوط به زنان و مردانی است که در گروه سنی ۳۵ تا ۳۹ سال قرار دارند. در سال ۱۴۰۳ تعداد ۴۰ هزار و ۷۰۰ فقره ازدواج در این گروه داشتیم که از این مقدار ۱۲ هزار و ۱۶۳ ازدواج میان همسالان در این رده سنی ثبت شده است. این مساله نشان داده است تمایل به ازدواج همسن در جامعه تقویت شده و فاصله های سنی زیاد کمتر شده است.»

به گفته او، با این وجود که برخی دختران بالای ۴۰ سال به علت شرایط جمعیتی در مضیقه ازدواج قرار گرفته اند، اما در سوی دیگر هم گروهی از پسران جوان تر تمایل بیشتری به ازدواج با زنان بزرگ تر از خود پیدا کرده اند. این پدیده بخشی از تحولات فرهنگی جامعه است. دختران بالای ۴۰ سال امروز مخاطبانی در سنین پایین تر دارند و این مساله باآنکه در گذشته با نگاه منفی مواجه می شد، اما حال بیشتر به عنوان یک حقیقت اجتماعی پذیرفته شده است.
عبدی تاکید می کند: «آنچه از مجموعه این آمارها برداشت می شود، اینست که ازدواج در ایران دیگر تابع یک الگوی سنتی ثابت نیست. عوامل اقتصادی، فرهنگی، شغلی و تحصیلی در تصمیم به ازدواج و انتخاب همسر نقش پررنگ تری پیدا کرده اند. از طرفی، بالارفتن سطح تحصیلات، اشتغال زنان و استقلال مالی آنها هم باعث شده زنان انتخاب گرتر شوند و همین مورد میانگین سن ازدواج را افزایش داده است.»
منبع: روزنامه ایران

منبع: modelkids.ir